حکم جنگ
در متون فقهی و اصولی اسلام، «حکم جنگ» به معنای فتوا یا دستور شرعی مبنی بر آغاز یا شرکت در جنگ مشروع است. این حکم بر اساس ادله شرعی (قرآن، سنت، اجماع و عقل) صادر میشود و شرایط خاصی دارد که آن جنگ را مشروع، لازم یا جایز میکند.
به طور خاص، حکم جنگ وقتی صادر میشود که مسلمانان در وضعی قرار گیرند که دفاع از دین، حفظ جان، مال یا آزادی مسلمانان مقتضی جنگ شود، یا دشمن به تجاوز دست زده باشد. در این صورت، حاکم شرع یا فقیه واجد شرایط میتواند جنگ مشروع را اعلام کند.
همچنین، حکم جنگ در فقه دارای محدودیتها و شرایطی است: جنگ تجاوزگرانه بدون عذر موجه مجاز نیست و باید اصول اخلاقی جنگ (مانند عدم تجاوز، رعایت حقوق اسیران، غیرنرساندن آسیب به بیدفاعان) رعایت شود.
مترادفها
فرمان جنگ، اعلام جنگ
متضادها
حکم صلح
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] حکم جنگ (قرآن). جنگ، واژه ای پارسی و کهن و پر کاربرد به معنای هر گونه درگیری (ذهنی و لفظی و بدنی) افراد با خود یا با دیگران، خصوصاً به معنای زد و خورد خشن میان گروه ها و اقوام و ملت ها و کشورها به انگیزه های مختلف است.
جنگ مسلمانان با یکدیگر حرام است.«واعتصموا بحبل الله جمیعـا ولا تفرقوا واذکروا نعمت الله علیکم اذ کنتم اعداء فالف بین قلوبکم فاصبحتم بنعمته اخونـا وکنتم علی شفا حفرة من النار فانقذکم منها...؛ و همگی به ریسمان خدا (قرآن و اسلام، و هر گونه وسیله وحدت)، چنگ زنید، و پراکنده نشوید! و نعمت (بزرگِ) خدا را بر خود، به یاد آرید که چگونه دشمن یکدیگر بودید، و او میان دلهای شما، الفت ایجاد کرد، و به برکتِ نعمتِ او، برادر شدید! و شما بر لبِ حفره ای از آتش بودید، خدا شما را از آن نجات داد؛ این چنین، خداوند آیات خود را برای شما آشکار می سازد؛ شاید پذیرای هدایت شوید». درباره اینکه منظور از (حبل الله) (ریسمان الهی) چیست ؟ مفسران احتمالات مختلفی ذکر کرده اند، بعضی می گویند منظور از آن قرآن است، و بعضی می گویند اسلام، و بعضی دیگر گفته اند منظور خاندان پیامبر و ائمه معصومین هستند. «و ان طـائفتان من المؤمنین اقتتلوا فاصلحوا بینهما فان بغت احدهما علی الاخری فقـتلوا التی تبغی حتی تفیء الی امر الله...؛ و هر گاه دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آنها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه متجاوز پیکار کنید تا به فرمان خدا بازگردد؛ و هر گاه بازگشت (و زمینه صلح فراهم شد)، در میان آن دو به عدالت صلح برقرار سازید؛ و عدالت پیشه کنید که خداوند عدالت پیشگان را دوست می دارد».
لزوم جنگ و نبرد با گروه متجاوز
جنگ و نبرد با گروه متجاوز تا تسلیم شدن به فرمان الهی لازم است.«و ان طـائفتان من المؤمنین اقتتلوا فاصلحوا بینهما فان بغت احدهما علی الاخری فقـتلوا التی تبغی حتی تفیء الی امر الله...؛ و هر گاه دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آنها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه متجاوز پیکار کنید تا به فرمان خدا بازگردد؛ و هر گاه بازگشت (و زمینه صلح فراهم شد)، در میان آن دو به عدالت صلح برقرار سازید؛ و عدالت پیشه کنید که خداوند عدالت پیشگان را دوست می دارد».
لزوم ایجاد صلح میان مسلمانان
ایجاد صلح و آشتی عادلانه میان مسلمانان متخاصم، در حال جنگ لازم است.«و ان طـائفتان من المؤمنین اقتتلوا فاصلحوا بینهما فان بغت احدهما علی الاخری فقـتلوا التی تبغی حتی تفیء الی امر الله فان فاءت فاصلحوا بینهما بالعدل واقسطوا ان الله یحب المقسطین؛ و هر گاه دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آنها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه متجاوز پیکار کنید تا به فرمان خدا بازگردد؛ و هر گاه بازگشت (و زمینه صلح فراهم شد)، در میان آن دو به عدالت صلح برقرار سازید؛ و عدالت پیشه کنید که خداوند عدالت پیشگان را دوست می دارد».
حرمت جنگ در دین بنی اسرائیل
...
جمله سازی با حکم جنگ
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 صدور حکم جنگ توسط رهبران یک کشور معمولاً پس از بررسی دقیق تمام جوانب سیاسی، نظامی و دیپلماتیک و برای حفظ امنیت ملی اتخاذ میشود.
💡 در تاریخ جهان، بسیاری از حکومتها با صدور حکم جنگ سعی داشتند قدرت خود را گسترش داده یا بر منافع اقتصادی و استراتژیک خود در مناطق دیگر تأکید کنند.
💡 بحث درباره مشروعیت حکم جنگ در حقوق بینالملل بسیار پیچیده است و نیازمند مستندات قوی و دلایل منطقی برای جلوگیری از درگیریهای بیمورد و ویرانگر است.