جود در عرفان

[ویکی فقه] عرفا درباره جود اقوال و تعاریف مختلفی دارند، که در ادامه به بیان آن ها می پردازیم.
بخشیدن بدون منّت و برآوردن حاجت نیازمند بدون دیدن نیازمند و بدون توقع دیدار او؛ عطای بدون درخواست؛ پیروی از «خاطر اول »، یعنی انجام دادن کار خیری که ابتدا و پیش از تصور ترک آن (خاطر ثانی) به ذهن خطور میکند؛ عطای بیش تر مال و حفظ اندک آن؛ بخشش و عطا به این اعتبار که بنده خدا در حقیقت مال خدا را میبخشد
← دیدگاه غزالی
برخی عرفا جود و سخا را هم معنی دانسته و آن ها را در یک باب مطرح کرده اند. (که در تعریف سخا همان تعریف جود را آورده است ). با وجود این، بنا بر رأی برخی از کسانی که به نظریه توقیفی بودن اسماءاللّه معتقدند، اسم سخی از اسماء مروی نیست؛ ازاین رو، اطلاق آن را بر خداوند جایز ندانسته اند. کفعمی سخا را مرادف جود و از اوصاف کمالی دانسته و به همین دلیل اطلاق آن را بر واجب تعالی روا شمرده است.کسانی که میان جود و سخا فرق نهاده اند، سخا را برخلاف جود به عطای همراه با تمییز و غرض، بخشش اندک و نگاهداشتن اکثر مال تعریف کرده اند. بر همین اساس و بنا بر حکایتی، هجویری سخاوت را مقام حضرت ابراهیم علیه السلام و جود را مقام حضرت محمد صلی اللّه علیه وآله وسلم ذکر کرده است. به نظر سلمی جود اتم از سخاست.سخاوت در بنده نیز همانند جود به بخشش مال محدود نیست و گونه ای دیگر از سخا با عنوان سخاوت در دین مطرح است که در آن انسان امور را به خدا واگذار می کند و بدون چشمداشت اجر و پاداش، نفس و قلب خود را به حق می بخشد. همچنین ابن عربی سخای بنده را به اعطای حق به صاحب حق و مراعات انصاف تعریف کرده است.
نسبت جود و کرم
درباره نسبت جود و کرم، برخی به تفاوت میان آنها قائل شده اند و کرم را، برخلاف جود، عطای مسبوق به درخواست و استحقاق تعریف کرده اند.

💡 از کریمی بنده را ادرار جود در کف وی شد به عنوان صله

💡 جود در ایام این، دید کف کام بخش ملک به دوران آن، یافت کف کامران

💡 قطرهٔ آبی که آید در نظر عین ما را جود در دریا نگر

💡 از جود در جهان بپراکند نام تو گردد همی سپهر سعادت به کام تو

💡 ز جاه در بر تو چرخ را نباشد قدر ز جود در سر تو بخل را نباشد رنگ

💡 رفتند اهل جود در ایام کس نماند در بزم روزگار به غیر از مگس نماند