دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] بخل منافقان (قرآن). منافق واژه ای است قرآنی که از ماده «نفق» و «نفاق» گرفته شده و در لغت به معنی خارج شدن و تمام شدن است و در اصطلاح کسی است که در باطن کافر و در ظاهر مسلمان است. در برخی آیات قرآن به مسأله بخل ورزی و خصلت بخل منافقان پرداخته شده است.
خداوند متعال در قرآن کریم، بخل ورزی را از اوصاف منافقان بر می شمرد:المنـفقون والمنـفقـت... ویقبضون ایدیهم... «مردان منافق و زنان منافق، همه از یک گروهند! آنها امر به منکر، و نهی از معروف می کنند؛ و دست هایشان را (از انفاق و بخشش) می بندند؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد (، و رحمتش را از آنها قطع نمود)؛ به یقین، منافقان همان فاسقانند».
انفاق نکردن برخی از منافقان
بعضی منافقان، به رغم برخورداری از مال و تعهد قبلی خویش با خدا بخل در انفاق داشتند:یـایها النبی جـهد الکفار والمنـفقین... • ومنهم من عـهد الله لـئن ءاتلـنا من فضله لنصدقن... • فلمآ ءاتلـهم من فضله بخلوا به... «ای پیامبر! با کافران و منافقان جهاد کن... •... بعضی از آنها با خدا پیمان بسته بودند که: «اگر خداوند ما را از فضل خود روزی دهد، قطعا صدقه خواهیم داد؛ و از صالحان (و شاکران) خواهیم بود!• اما هنگامی که خدا از فضل خود به آنها بخشید، بخل ورزیدند و سرپیچی کردند و روی برتافتند!».
بخل ورزی منافقان مدینه
برخی آیات اشاره به بخل ورزی منافقان مدینه، در اجرای امر خیر دارد:قد یعلم الله المعوقین منکم والقائلین لاخونهم هلم الینا... •... اشحة علی الخیر... «خداوند کسانی که مردم را از جنگ باز می داشتند و کسانی را که به برادران خود می گفتند: «بسوی ما بیایید (و خود را از معرکه بیرون کشید)» بخوبی می شناسد؛ و آنها (مردمی ضعیفند و) جز اندکی پیکار نمی کنند!• آنها در همه چیز نسبت به شما بخیلند؛ و هنگامی که (لحظات) ترس (و بحرانی) پیش آید، می بینی آن چنان به تو نگاه می کنند، و چشمهایشان در حدقه می چرخد، که گویی می خواهند قالب تهی کنند! اما وقتی حالت خوف و ترس فرو نشست، زبانهای تند و خشن خود را با انبوهی از خشم و عصبانیت بر شما می گشایند (و سهم خود را از غنایم مطالبه می کنند!) در حالی که در آن نیز حریص و بخیلند؛ آنها (هرگز) ایمان نیاورده اند، از این رو خداوند اعمالشان را حبط و نابود کرد؛ و این کار بر خدا آسان است».
