عبدالقاهر جرجانی

عبدالقاهر جرجانی. [ ع َ دُل ْ هَِ رِ ج ُ ] ( اِخ ) ابن عبد الرحمان شافعی اشعری. ادیب، نحوی و لغوی است. از پیشوایان نحو و عربیت است. وی علم معانی و بیان را بنیان گذارد و تألیفات بسیار دارد از جمله: اسرار البلاغة در معانی و بیان. اعجاز القرآن ( صغیر ). اعجاز القرآن ( کبیر ).التلخیص در علم معانی. الجمل. دلائل الاعجاز. شرح الفاتحة. العروض. العمدة فی الصرف. العوامل المائة المفتاح فی شرح الصحاح. و المقصد. وی اشعاری نیز سروده است و به سال 471 هَ. ق. به جرجان درگذشت. ( از الاعلام زرکلی ) ( از روضات الجنات ص 443 ) ( از ریحانة الادب ).

💡 کاوشهای باستان‌شناسی پیشینه تمدن این منطقه را ۵ تا ۶ هزار سال اعلام کرده‌اند. با این تمدن کهن، تاریخی پرفراز و نشیب، آثار و بقایای باستانی فراوان و با دانشمندانی نامدار و اقوامی مقتدر و نجیب، گنبد کاووس جایگاهی رفیع و سهمی ارزشمند در تاریخ و تمدن باشکوه ایران دارد. با ورود اسلام و در سده‌های آغازین آن ایالت هیرکانیا جایگاه ارزشمندی در شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی داشت. شهرهای جرجان (گنبدکاووس فعلی) از این ایالت مهد دانشمندان بزرگ آن دوران بود. عنصرالمعالی کیکاوس (از آخرین امیران آل زیار و نگارنده کتاب گرانقدر قابوس‌نامه) و عبدالقاهر جرجانی (صاحب تألیفات گرانبها در صرف و نحو و معانی و بیان عربی) در تحول ادبیات فارسی و عربی نقش مهمی داشتند. قابوس‌نامه را، همچنین، مجموعه تمدن اسلام پیش از مغول نام نهاده‌اند.