واژه «حجبت» در منابع لغوی عربی دارای چند کاربرد و معنای مرتبط است که همگی حول مفهوم حجاب، پردهداری و نگهبانی از درگاه شکل گرفتهاند. در معنای اصلی، این واژه به عنوان مصدر یا اسم مرتبط با «حِجابه» به کار میرود و به عمل حاجبی و دربانی یعنی نگهداری و مراقبت از ورود و خروج افراد اشاره دارد. در این کاربرد، «حجبت» به فرد یا جایگاهی گفته میشود که مسئولیت پردهداری یا دربانی در درگاهها و اماکن مهم را بر عهده دارد. از این رو، این واژه با مفاهیمی مانند بوّاب (دروازهبان)، حاجب و نگهبان در ارتباط است. در برخی منابع لغوی، «حجبت» به صورت جمع یا مشتق نیز آمده و به گروهی از دربانان و پردهداران اطلاق شده است. علاوه بر این، در کاربردهای تخصصیتر، این واژه به ساختارهای استخوانی نیز اشاره دارد، چنانکه در اصطلاحات قدیم آن را به بخشی از استخوان لگن یا ناحیه سرینی نسبت دادهاند. همچنین در برخی متون جغرافیایی، «حجبة» نام یکی از روستاهای یمن در ناحیه سنحان ذکر شده است. بنابراین این واژه دارای کاربردهای لغوی، آناتومیکی و جغرافیایی در متون کهن عربی است. در مجموع، معنای اصلی و پرکاربرد آن دربانی، حاجبی و نگهبانی از درگاهها است. این واژه در ساختار لغوی عربی نشاندهنده نقشهای حفاظتی و نظارتی در نظامهای اجتماعی قدیم میباشد.
حجبت
لغت نامه دهخدا
حجبت. [ ح ِ ب َ ] ( ع اِ ) رجوع به حجبة شود.
حجبة. [ ح ِ ب َ ] ( ع مص ) حاجبی و دربانی و حجابت. ( آنندراج ). پرده داری. ( ناظم الاطباء ). حاجبی. || دربانی. بوابی. حدادی.
حجبة. [ ح َ ج َ ب َ ] ( ع اِ ) عظم حجبة سراستخوان سرین. ( مهذب الاسماء ). یکی حجبتان. || ج ِ حاجب، پرده داران. بوابان. دربانان. حدادان.
حجبة. [ ح َ ب َ ] ( اِخ ) نام یکی از قراء یمن از بلاد سنحان. ( معجم البلدان ).
جمله سازی با حجبت
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 قال الحبیب و کیف لی بجوابکم و حجبت عن اهلی و عن اصحابی
💡 امیر المؤمنین علی (ع) فرمود: لو حجبت عنه ساعة لمت.