واژه «اَضحَک» از ریشه عربی «ضَحِکَ» به معنای خندیدن و خنده گرفته شده است و در زبان عربی بسته به ساختار صرفی و جایگاه آن در جمله، میتواند معانی متفاوتی داشته باشد و همین تنوع کاربرد باعث شده است که در متون ادبی و قرآنی نیز با دقت معنایی خاصی فهمیده شود. نخستین کاربرد آن به صورت فعل ماضی باب اِفعال است که در این حالت معنای «خنداند» یا «باعث خنده شد» را میرساند و نشان میدهد که فاعل موجب خنده دیگری شده است؛ برای نمونه در جمله «أضحک فلانٌ القومَ» منظور این است که «فلانی مردم را خنداند» و در این کاربرد، تأکید بر ایجاد خنده در دیگران است نه انجام خنده توسط خود فاعل. معنای دوم این واژه زمانی است که به صورت فعل مضارع برای متکلم به کار میرود و مفهوم «میخندم» یا «خنده میکنم» را بیان میکند؛ در این حالت گوینده از حالتی خبر میدهد که خود او در حال خندیدن است یا در واکنش به یک رفتار یا سخن، دچار خنده میشود. در این کاربرد، واژه بیشتر حالت واکنشی و احساسی دارد و نشاندهنده موضع گوینده نسبت به مخاطب یا موقعیت است. برای مثال در جمله «قالوا تضحک قلت اضحک منکم»، ترجمه چنین است: «گفتند: آیا میخندی؟ گفتم: من به شما میخندم.» در اینجا عبارت «اَضحَکُ مِنکُم» به معنای «از شما خندهام میگیرد» یا «به شما میخندم» به کار رفته است و مفهوم آن میتواند نوعی شگفتی، سرزنش یا حتی تمسخر نسبت به رفتار یا گفتار مخاطبان را منتقل کند. بنابراین، واژه «اَضحَک» هم میتواند نقش ایجاد خنده در دیگران را داشته باشد و هم بیانگر حالت خنده خود گوینده باشد و معنای دقیق آن کاملاً وابسته به ساختار جمله و سیاق کلام است.
اضحک
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
ضحک (۱۰ بار)
جمله سازی با اضحک
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 قالوا تضحک قلت اضحک منکم هذا جواب خائف الاعداء