مقاسا واژهای عربی در زبان فارسی است که به معنای تحمل کردن رنج، سختی و دشواری به کار میرود و بیشتر در متون ادبی و قدیمی دیده میشود. این واژه از مصدر «مُقاسات» گرفته شده و مفهوم اصلی آن، روبهرو شدن با مشکلات و تاب آوردن در برابر فشارها و مصائب زندگی است. در کاربردهای ادبی، مقاسا زمانی استفاده میشود که فردی با صبر و استقامت، سختیهای سنگین را تحمل میکند و از ادامه مسیر بازنمیماند. این واژه همچنین میتواند به معنای شریک شدن در رنج یا همراهی با کسی در تحمل دشواریها نیز به کار رود. در متون عرفانی و شعری، مقاسا اغلب همراه با مفاهیمی مانند صبر، جهد و پایداری آمده و نشاندهنده قدرت روحی انسان در برابر سختیهاست. کاربرد این واژه در اشعار شاعران بزرگ مانند مولوی دیده میشود که آن را برای بیان شدت تلاش و تحمل در مسیر دشوار زندگی به کار بردهاند. از نظر معنایی، این کلمه تأکید بر جنبه فعال و آگاهانه تحمل رنج دارد، نه صرفاً پذیرش منفعلانه سختیها. این واژه در زبان امروز کمتر استفاده میشود اما در متون کلاسیک فارسی جایگاه مهمی دارد. مقاسا همچنین میتواند به معنای تجربه کردن سختی در کنار دیگران و همراهی در مشکلات جمعی نیز تعبیر شود. در مجموع، این کلمه به معنای تحمل آگاهانه، صبورانه و مقاومانه رنجها و دشواریهای زندگی است و مفهومی نزدیک به استقامت و بردباری دارد.
مقاسا
لغت نامه دهخدا
مقاسا. [ م ُ ]( از ع، اِمص ) تحمل رنج و سختی. مقاسات:
هله منشین و میاسا بهل این صبر و مواسا
بگزین جهد و مقاسا که چو دیگم به شرر بر.مولوی ( دیوان کبیر چ فروزانفر ج 3 ص 2 ).
فرهنگ فارسی
۱ - ( مصدر ) رنج چیزی را کشیدن: [ و اگر نه آنستی که تن من بر این رنجها الفت گرفته است و در مقاسات شداید خو کرده در این حوادث زندگانی چگونه ممکن باشدی ? ] ( کلیله. مصحح مینوی. ۲ ) ۱۸۷ - سختی کشیدن با کسی. ۳ - ( اسم ) تحمل رنج و سختی.
تحمل رنج و سختی
جمله سازی با مقاسا
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 هله منشین و میاسا بهل این صبر و مواسا بگزین جهد و مقاسا که چو دیکم به شرر بر