میان مغز

{mesencephalon, midbrain, midbrain vesicle} [علوم پایۀ پزشکی] بخشی از مغز که از بخش میانی سه حفرۀ اولیۀ لولۀ عصبی رویانی تکوین می یابد

مغز میانی یا میان مغز یا مزانسفالون ( به انگلیسی: mesencephalon یا midbrain ) بخشی از مغز است که از بخش میانی سه حفرهٔ اولیهٔ لولهٔ عصبی رویانی تکوین می یابد.
مغز میانی در بالای پل مغزی قرار گرفته است و ریشه های عصب محرک چشم، جسم سیاه، که بعضی اعمال حرکتی را به عهده دارد، در آن قرار دارد. مغز میانی عقب تر از هیپوتالاموس و هیپوتالاموس بالاتر از مغز میانی قرار گرفته است. برجستگی های چهارگانه بخشی از مغز میانی هستند و دو برجستگی بالا انتقال پیام بینایی را به عهده دارند و بزرگ تر هستند. دو برجستگی پایین نقش انتقال پیام شنوایی را بر عهده دارند و کوچک تر هستند.
مغز میانی، بخش فوقانی ساقهٔ مغزی است و مغز قدامی را به مغز خلفی متصل می کند و حاوی مجرایی به نام مجرای مغزی می باشد که بطن های سوم و چهارم مغز را به هم متصل می کند. طول و عرض مغز میانی حدود ۲٫۵ سانتیمتر ( یک اینچ ) است. میان مغز در پیرامون مجرای مغزی سیلویوس قرار گرفته است.
مغز میانی در بالای پل مغزی ( pons ) قرار دارد. مغز میانی از طرف بالا با پیشامغز ( forebrain ) ونیمکره های مغزی و از طرف پایین با پل مغزی مجاور می باشد. مجرای مرکزی مغز میانی را مجرای مغزی ( cerebral aqueduct ) می نامند. مغز میانی دارای یک سطح جلویی، یک سطح عقبی و دو سطح طرفی می باشد.
در سطح پشتی آن چهار هسته قرار دارد، دو تا در بالا به نام برجستگی های دوقلوی فوقانی و دو تا در پایین به نام برجستگی های دوقلوی تحتانی. برجستگی های بالایی مربوط به راه های بینایی و برجستگی های پایینی مرتبط با راه های شنوایی می باشند. این قسمت مغز میانی کلاً بام ( تکتوم ) نام دارد.
مغز میانی از شکاف چادرینه ای ( tentorial notch ) می گذرد و از دو سو در مجاورت با شیار پاراهیپوکامپی و راه بینایی ( optic tract )، شریان مغزی خلفی، ورید قاعده ای، عصب چهارم مغزی ( قرقره ای ( تروکلئار ) و اجسام زانویی می باشد. مغز میانی از جلو در مجاورت با چنبره ( splenium ) جسم سخت، ورید مغزی بزرگ، جسم صنوبری و پولینار می باشد.
مغز میانی شامل دو بخش قدامی ( پایه های مغزی ) و خلفی تکتوم می باشد. تکتوم شامل کالیکولوس های فوقانی و تحتانی است.
پایه های مغزی در طرفین و جلوی مجرای مغزی قرار می گیرند. البته خود پایه های مغزی از جلو به عقب به ترتیب از عناصر زیر ساخته شده اند:
• پایک های مغزی ( Crus cerebri )
• تودهٔ سیاه ( substantia nigra )
• کلاهک ( tegmentum )

💡 کتاب «مغز، ذهن و ساختار حقیقی» اثر پائول نونز که تعامل میان مغز و ذهن و تأثیری که بر اراده افراد می­گذارند را مورد بحث قرار می­دهد؛ این مسئله همیشه در متن مباحثات اندیشمندان وجود دارد که تا چه میزان رفتارهای انسان تحت کنترل ذهن و مغز قرار دارد و چه ارتباطی میان آن­ها و بروز رفتار فردی وجود دارد.

💡 نمود قدرت او دشمن سیه‌دل را میان مغز سر از نیش نیم پشه سنان

💡 زکین و حقد تو ماند به تیر زهرآلود تن عدوی تو را در میان مغز عظام