لذائذ
واژهٔ لذائذ یک واژهٔ عربیالاصل است که در ساختار دستوری، صیغهٔ جمع مکسر محسوب میشود و به معنای مجموعهای از چیزهای خوشایند، گوارا، دلپذیر یا مزههای نیکو است. این کلمه بهعنوان اسم جمع بهکار میرود و ریشهٔ آن، واژهٔ «لذیذ» است که صفتی به معنای خوشمزه و مطبوع است؛ بنابراین، «لذائذ» در تعریف اولیه، جمع صفت «لذیذ» است. نکتهٔ قابلتوجه در متون قدیمی، ثبت املای دیگری از این واژه بهصورت «لذایذ» است که این شکل نیز در متون کلاسیک فارسی رایج بوده و به یک مفهوم واحد اشاره دارد.
در معجمهای کهن و کتابهای لغت، خصوصیات صرفی و اشتقاقی این کلمه با دقت بالا موردتوجه قرار گرفته است. محققان این منابع، ضمن ذکر مشخصات آوایی آن، بر ماهیت عربی و نقش دستوری آن (صفت و اسم) تأکید کردهاند تا تمایز آن با دیگر کلمات همریشه آشکار شود. این واژه در ادبیات و متون فخیم فارسی، بهویژه در ترکیباتی که قصد اشاره به تنوع و فراوانی نعمتها و کامرانیها را دارند، کاربرد فراوانی داشته و بهمثابهٔ یک واژهٔ ادبی و رسمی برای بیان مفهوم خوشیهای متعدد بهکار گرفته شده است.
بررسیهای واژهشناختی نشان میدهد که مراجع معتبری چون صاحب کتاب «غیاث اللغات» و همچنین مؤلف «آنندراج»، در ضمن توضیحات خود، به نکتهٔ ظریف دیگری اشاره کردهاند. این لغتنامهنویسان، با استناد به «شروح شافیه»، «لذائذ» را علاوهبر جمع «لذیذ»، جمع «لذّات» نیز برشمردهاند. این تعمیم معنایی، حوزهٔ کاربرد «لذائذ» را گسترش داده و آن را به تمامی انواع خوشیها و بهرهمندیها، چه در ساحت مادی و چه در ساحت معنوی، مرتبط میسازد و نقش کلیدی آن را در واژگان مربوط به مفهوم نعمت و خوشبختی تثبیت میکند.
مترادفها
لذتها، خوشیها
متضادها
تلخیها، رنجها، عذابها
لغت نامه دهخدا
لذائذ. [ ل َ ءِ ] ( ع ص، اِ ) لذایذ. ج ِ لذیذ. صاحب غیاث و هم صاحب آنندراج به نقل از شروح شافیه جمع لذّات گفته اند.
فرهنگ فارسی
( اسم ) جمع لذیذ توضیح غیاث و آنند راج بنقل از شروح شافیه آنرا جمع لذت آورده اند.
جمله سازی با لذائذ
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در متون عرفانی و فلسفی، اغلب از لذائذ دنیوی به عنوان موانعی برای رسیدن به حقیقت مطلق و سعادت ابدی روح انسان یاد میشود.
💡 او تمام عمر خود را صرف جستجو برای رسیدن به لذائذ مادی کرد، اما در نهایت با احساس پوچی و تنهایی عمیقی روبرو شد.
💡 کتابهای کلاسیک معاصر، گاهی به بررسی رابطه میان لذائذ زودگذر و شادیهای پایدار در زندگی انسانهای مدرن در جوامع شهری میپردازند.