واژه «لایزالی» یک صفت نسبی در زبان فارسی و عربی است که برای بیان مفهوم دوام، بقا و بیپایانی به کار میرود. این واژه در اصل به معنای «سرمدی»، «دائمی» و «ابدی» است و به چیزی اشاره دارد که آغاز و پایان ندارد و همواره پایدار و برقرار است. در متون ادبی و عرفانی، «لایزالی» بیشتر به عنوان صفتی برای توصیف ذات الهی به کار میرود و بر جاودانگی و بیزوال بودن او دلالت دارد. این واژه ترکیبی از «لا» به معنای نفی و «یزال» به معنای زوال یافتن است و در مجموع مفهوم «هرگز زوال نمیپذیرد» را القا میکند. در ادبیات کلاسیک فارسی، شاعران بزرگی مانند نظامی و حافظ از این واژه برای بیان عظمت، جاودانگی و بیپایانی حقیقت الهی استفاده کردهاند. کاربرد آن در شعر و نثر، جنبهای کاملاً معنوی و فلسفی دارد و معمولاً در وصف قدرت و لطف خداوند به کار میرود. این واژه نشاندهنده نوعی نگاه عرفانی به هستی است که در آن، وجود مطلق و بیپایان تنها به خداوند نسبت داده میشود. از نظر معنایی، لایزالی در برابر مفاهیمی مانند فانی و زوالپذیر قرار میگیرد و بر ثبات و ابدیت تأکید دارد. در متون دینی و عرفانی، این واژه برای تأکید بر لطف، قدرت و ذات همیشگی خداوند بسیار رایج است. در مجموع، «لایزالی» به معنای سرمدی، ابدی و بیزوال است و در ادبیات فارسی و عربی برای توصیف ذات و صفات پایدار و جاودانه، بهویژه در مورد خداوند، به کار میرود.
لایزالی
لغت نامه دهخدا
لایزالی. [ ی َ ] ( ص نسبی ) سرمدی. دائمی. ابدی:
درهای همه ز عهد خالیست
الا در تو که لایزالیست.نظامی. || نعتی خدای تعالی را:
فرد ازلی به ذوالجلالی
حق ابدی به لایزالی.نظامی.راه خویش از خیال خالی کن
عزم درگاه لایزالی کن.نظامی.ذات تو به نور لایزالی
از شرک و شریک هر دو خالی.نظامی.بقدرت لایزالی هم در ساعت ابر از صحرای آن بادیه متقشع و متفرق گردد. ( ترجمه محاسن اصفهان ص 37 ).
می ده که گرچه گشتم نامه سیاه عالم
نومید کی توان بود از لطف لایزالی.حافظ.به هر منزل که روآرد خدایا
نگهدارش بلطف لایزالی.حافظ.حضرت لایزالی ایشان را کرامت کرده است. ( انیس الطالبین ص 66 ).
فرهنگ فارسی
سرمدی. دائمی
جمله سازی با لایزالی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 آن آیه ی صنع لایزالی صد زین، به نگاه کرده خالی
💡 عقل کل در مجلس روحانیان بخت ترا از شراب لایزالی چهره گلگون یافته
💡 به من پیداست سرّ لایزالی عیان من تجلّی جلالی
💡 سوی خاکی و سرّ لایزالی زماضی سوی مستقبل تو حالی
