جاهل

جاهل. [ هَِ ] ( ع ص ) نادان. ( منتهی الارب ) ( مهذب الاسماء ) ( آنندراج ) ( دهار ). احمق. کانا. مقابل عالم. نابخرد. مِجْع. ( منتهی الارب ). ج، جُهْل. جُهُل. جُهَّل.جُهّال، جُهَلاء، جَهَله ( منتهی الارب ) جاهِلون در حال رفعی، جاهِلین در حال نصب و جرّ: خذالعفو و أمر بالعرف و اعرض عن الجاهلین. ( قرآن 199/7 ).

نادان، بی سواد، نابخرد، مقابل عالم، جهال وجهلائ
( اسم صفت ) ۱- نادان. ۲- جمع جهال جهلائ جهله. ۲- لات لوطی.

جاهِل
اسم فاعل از کلمۀ جهل عربی و در لغت به معنای نادان و در اصطلاح، مترادف با داشْ مَشتی. منظور از این کلمه معمولاً مردی قلدر و زورمند در محله های قدیمی شهری است که، با زورگیری و ارعاب، قدرت و نفوذی در محدودۀ زندگی خود به هم می زد. تا پیش از دورۀ پهلوی، جاهلان، با گفتار و کردار و فرهنگ ویژۀ خود، یار و یاور مردمان بودند و اغلب به ورزش باستانی اشتغال داشتند و از روحانی یا مرشدی تبعیت می کردند. جاهلان، با کلاه شاپو و کت و شلوار و کفش مشکی و لُنگ یا دستمال یزدی به دست، از دورۀ پهلوی اول به این سو، به دسته های زورگیر و در برهه هایی به جیره خوارِ نظام (← جعفری، شعبان) تبدیل شدند و اخلاق و منشِ پهلوانی و لوطی گری را رها کردند. اینان نه شغلی داشتند و نه کاروباری، و روزگارِ خود را به لهو و لعب می گذراندند و گاه نیز اجیر دولت یا طبقات ذی نفوذ می شدند و با تعرض به جان و مالِ مردم زمینه های اوج یا سقوطِ دوستان و دشمنان اجیرکننده را فراهم می آوردند. زبان جاهلی، فرودست ترین مرتبۀ زبانِ عامیانه، زبانی آمیخته به اصطلاحات و کنایه های برآمده از پیشه ها و بازی ها و نمایش هایِ عامیانه است. شناختن این زبان به روشن تر شدن فرهنگِ جاهلی کمک می کند. نیز ← لوطی

💡 مده پند گر عاقل هستی به جاهل که جاهل بجز جهل و غفلت ندارد

💡 بر نقش جهان که راه زد جاهل را تا چند کنی محو تماشا دل را؟!

💡 جاهل ار با تو نماید هم‌دلی عاقبت زخمت زند از جاهلی