ساروج

ساروج. ( اِ ) آهک خاکستر آمیخته. سارو. چارو. صاروج. ساخن. شاروق:
خونشان کرد به خم اندرو پوشید سرش
پس به ساروج بیندود همه بام و درش.
منوچهری ( دیوان چ 1 دبیرسیاقی ص 131 ).
ز کندن چو گشتندمردان ستوه
پدید آمد از خاک جائی چو کوه
یکی خانه ای کرده از پخته خشت
به ساروج کرده بسان بهشت.( شاهنامه چ بروخیم ج 7 ص 2147 ).رجوع به چارو، سارو و صاروج شود.

(اِ. )مخلوطی است از آهک و خاکستر که در ساختن حوض،گرمابه و بنای ساختمان به کار می بردند.

خمیری که از آهک و خاکستر درست می کردند و در ساختمان ها خصوصاً در حوض ها، آب انبارها، و گرمابه ها به کار می رفته، ساخن.

( اسم ) مخلوطی است از آهک و خاکستر یا ریگ که در آب بمرور جذب انیدریک کربنیک کند و آهکش به صورت سنگ آهک که محکم و پایدار است در میاید و آن جهت ساختن حوض آب انبار گرمابه و بنای خانه به کار رود سارو. یا ساروج آبی ترکیب نوعی آهک با آب است که حرارت چندانی متصاعد نمیکند و حجمش نیز آن قدرها زیاد نمیشود اگر مواد خارجی آهک بیش از ۵. /. تا ۶. /. باشد آهک حاصل تیره رنگ است و با آن ساروج تهیه میکنند.

{cement , cementum} [پزشکی-دندان پزشکی] نوعی مادۀ دندانی (dental material ) که دارای خاصیت چسبندگی است و برای کف بندی و ترمیم دائم یا موقت و چسباندن روکش به کار می رود متـ. ساروج دندان پزشکی dental cement

ملاطی مقاوم دربرابر نفوذ آب، که بیشتر در بناهایی به کار می رفته است که در معرض تماس با آب و رطوبتِ شدید بوده اند، ازجمله آب انبار، پل، بند، و سد. ملاط ساروج از کوبیدن و وَرزدادن مخلوط این مواد حاصل می شود: ده پیمانه گرد آهک شکفته+هفت پیمانه خاکستر الک شده+یک پیمانه خاک رس+یک پیمانه ماسه بادی+سه تا پنج کیلوگرم لویی (گُل جگَن)+آب. لویی، یا گُل جگَن، نوعی گُل نِی است که پُرزهای آن، از جمع شدن و ترکیدن ملاط، پس از خشک شدن جلوگیری می کند.

[ویکی فقه] ساروج ملاطی ترکیب یافته از آهک و خاکستر است. از عنوان ساروج در باب صلات سخن رفته است.
سجده تنها بر زمین و آنچه از زمین بروید و خوردنی و پوشیدنی نباشد، صحیح است؛ از این رو، در حال اختیار سجده بر هر آنچه که بر اثر استحاله و دگرگونی در ماهیت از عنوان زمین خارج شده، مانند ساروج صحیح نیست.
برخی، در فرض عدم امکان سجده بر چیزی که سجده بر آن صحیح است، گفته‏اند: در صورت امکان بر پنبه و کتان و با نبود آن بر معدن یا قیر و یا ساروج و با دسترس نداشتن به آن بر پشت دست سجده می‏شود؛ لیکن برخی بر لزوم رعایت ترتیب یاد شده هنگام ضرورت اشکال کرده‏اند.
برخی، سجده بر ساروج را حتی در حال اختیار صحیح دانسته‏اند.

مخلوطی است از آهک و خاکستر که در ساختن حوض، گرمابه و بنای ساختمان به کار می‌بردند.

💡 این بنا دارای سازه‌ای گنبدی شکل به صورت ضربی بسیار محکم می‌باشد و از لحاظ معماری شباهت زیادی به آب‌انبارهای شهر یزد و سمنان دارد، مواد تشکیل دهنده بنا: آجر (خاک رس پخته شده) گچ، آهگ وساروج می‌باشد.

💡 این آسیاب دارای دو استوانه سنگی عظیم در بالای کوه است که از طریق آن‌ها آب مورد نیاز آسیاب تأمین می‌شده‌است. دو جوی سنگی و ساروجی در دامنه کوه قرار دارند که چندین کیلومتر مسیر پر فراز و نشیب را در بالای کوه طی می‌کنند و آب را به آسیاب می‌رسانند. این بنا از بناهای دوران ساسانی است، که به دستور داراب از سنگ یک پارچه ساخته شده و دارای معماری صخره‌ای است.

💡 این بقعه از سنگ لاشه و ملاط و اندود ساروج و گچ بنا شده‌است. درون آن از نظر تزیینات بدنه‌ها به صورت تاق نماسازی و سپس بخش بلند زیر پاکار گنبد آن که به سه دوره تقسیم می‌شود، شباهت بسیاری به تزیینات و تاق نماسازی‌های ساده و کولی در بقعه بی‌بی مریم قشم دارد.

💡 این انبار برای استفادهٔ اهالی محل از سنگ و ساروج محکم و متینی ساخته شده و تمام هزینۀ آن را عزیز خان سردار کل پرداخت کرده بود. محلهٔ دوه‌چی (خیابان شهید لیلابی) شمالی‌ترین نقطهٔ این محله است.