کرده

کرده. [ ک َ دِ ] ( ن مف ) نعت مفعولی از مصدر کردن. || بجاآورده. انجام داده. ( ناظم الاطباء ) ( فرهنگ فارسی معین ). مقابل ناکرده. ( فرهنگ فارسی معین ). اداشده. ( ناظم الاطباء ). انجام گرفته: فال کرده کار کرده بود. ( تاریخ سیستان ).
بر عفو مکن تکیه که هرگز نبود
ناکرده چو کرده، کرده چون ناکرده.( منسوب به ابوسعید ابی الخیر ).گنه کرده به ناکرده شمار
عذر بپذیر و نظر بازمگیر.خاقانی.پرسیدند از مکر گفت آن لطف اوست، لیکن مکر نام کرده است که کرده با اولیای مکر نبود. ( تذکرةالاولیاء از فرهنگ فارسی معین ).
- کرده آمدن؛ شدن.( ناظم الاطباء ).
- || شایستن و لایق شدن. ( ناظم الاطباء ).
- کرده شدن؛ انفعال. ( یادداشت مؤلف ).
- کرده شده؛ ساخته شده و پرداخته شده و بجاآورده شده و اداشده و نموده شده و این کلمه ملحق به اسم و صفت هر دو می گردد، مانند: سکه کرده شده و محاصره کرده شده و گرم کرده شده. ( ناظم الاطباء ): عملة؛ کرده شده هرچه باشد. ( منتهی الارب ).
|| ( اِ ) فعل. عمل. کردار. کرد. ( یادداشت مؤلف ):
عجب آید مرا ز کرده خویش
کز در گریه ام همی خندم.رودکی.عبداﷲ زبیر گفت... ای مادر من پیوسته بر راه حق بودم... و در عبادت و رضای حق تقصیر نکرده ام. حق تعالی آگاه است بر گفته و کرده من. ( ترجمه طبری بلعمی ).
کسی کو خرد را ندارد ز پیش
دلش گردد از کرده خویش ریش.فردوسی.بکن کار و کرده به یزدان سپار
به خرما چه یازی چوترسی ز خار.فردوسی.همی بود در بلخ چندی دژم
ز کرده پشیمان و دل پر ز غم.فردوسی.صد بار ز من شنیده بودی کم و بیش
کایزد همه را هرچه کنند آرد پیش
در کرده خویش مانده ای ای درویش
چه چون کندی فزون ز اندازه خویش.فرخی.همه ز کرده پشیمان شدند و در مثل است
کسی که بد کند از بد همی بردکیفر.امیرمعزی.اگر چنین کارها کرد کیفر کرده چشید. ( تاریخ بیهقی ). صاحب منزلت سازد امام پاک القادرباﷲ را که آمرزش و رحمتش بر او باد بسبب آنکه پیش از خود فرستاد از کرده های خوب. ( تاریخ بیهقی ).
زیرا که نشد دادگر از کرده پشیمان
نه نیز ز کاری بگرفته ست ملالش.ناصرخسرو.

(کَ دِ ) (ص مف. ) ۱ - انجام داده، پرداخته. ۲ - ساخته شده.

۱. انجام یافته.
۲. [قدیمی] مخلوق، آفریده.

( اسم ) هر یک از فصول ویسپرد
یک کرد از زمین زراعت کرده. کرد زمین. جمع کرد

انجام داده، پرداخته.
ساخته شده.

💡 پنهان ز خلق کرده ام اسرار عشق را پیداست پیش تو همه سر نهان ما

💡 از توجه کرده بیماران باطن را علاج درد نادانی و دل سختی مداوا ساخته

💡 گر ز بی‌مهری سخن می‌گویی، آن را خود مگوی ور ز من می‌پرسی، از بیداد آن هم کرده‌ای

💡 از بیم دریا کی کنم ترک این ره کوتاه را من خود به امّید خطر خوش کرده‌ام این راه را