گندا

گندا. [ گ َ ] ( نف ) ( از: گند ( گندیدن ) + ا، پسوند فاعلی و صفت مشبهه ). ( حاشیه برهان قاطع چ معین ). چیزی را گویند که گندیده باشد و از آن بوی ناخوش آید. گندای. ( برهان ). گندیده و بدبوی. ( انجمن آرا ) ( آنندراج ). عَفِن. متعفن. مُنتِن: و گنداتر و رسواتر از آن چیزی که وی همیشه در باطن خویش دارد چیست و حمال وی است. ( کیمیای سعادت ).
گندا و تیز همچو پیاز و ترش چو دوغ
چون سیر گرم و خشک و چو جغرات سرد و تر.
پوربهای جامی ( از جهانگیری و شعوری ج 2 ص 292 ).
و رجوع به گندای شود.
- تخم مرغ گندا؛ خایه تباه و فاسد.
- گندادهن؛ ابخر. ( تاج المصادر بیهقی ). کسی که دهنش بوی بدهد.
- گندا شدن؛ گنده شدن. بدبو شدن. گندیدن. انتان.( تاج المصادر ). الخزانة. التَمَة. ( المصادر زوزنی ).
- گندا شدن تخم ( بیضه )؛ فاسد شدن آن.
- امثال:
طعام هرچند لذیذتر گنداتر.
هرچند طعام خوشتر ثفل وی گنداتر و رسواتر. ( کیمیای سعادت ).
گندا. [ گ ُ ] ( ص،اِ ) فیلسوف و دانا. ( از لغت فرس اسدی ):
پیلان ترا رفتن باد است و تن کوه
دندان نهنگ و دل و اندیشه گندا.عنصری ( از لغت فرس ).رجوع به کُندا شود.

(گَ ) (ص فا. ) هر چیزی که از آن بوی ناخوش آید.

= گَنده
= کندا

( صفت ) چیزی که بوی بد دهد عفن متعفن: و گنداتر و رسواتر از آن چیزی که وی همیشه در باطن خود دارد چیست... یا تخم مرغ گندا. تخم مرغ فاسد.
فیلسوف و دانا بود

هر چیزی که از آن بوی ناخوش آید.

💡 سوگندان یاد کردند که: اگر محمّد آیتی آرد بوی بگروند. رب العالمین گفت: قُلْ إِنَّمَا الْآیاتُ عِنْدَ اللَّهِ و هو القادر علیها ان شاء ارسلها. ای محمّد! گوی این آیات و معجزات نزدیک اللَّه است، اگر خواهد فرستد. «وَ ما یُشْعِرُکُمْ» اینجا وقف نیکو است، یعنی: و ما یدریکم ایمانهم؟ شما ایمان ایشان چه دانید؟ شما غیب ندانید.

💡 گرچه پیش از وعده سوگندان خورد آنهم از پیشم فرا تر می‌کند

💡 وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ سوگندان می‌خورند بخدای، جَهْدَ أَیْمانِهِمْ هر چند که توانستند از سوگندان خویش، لَئِنْ جاءَهُمْ نَذِیرٌ که اگر بایشان آید آگاه کننده‌ای، لَیَکُونُنَّ أَهْدی‌ مِنْ إِحْدَی الْأُمَمِ ایشان راست راه‌تر باشند از هر یکی ازین نامه داران مردمان، فَلَمَّا جاءَهُمْ نَذِیرٌ چون بایشان آمد آگاه کننده‌ای، ما زادَهُمْ إِلَّا نُفُوراً (۴۳) نیفزود ایشان را مگر رمیدن.