در متون مذهبی
در وداها: در وداهای هندی، میترا یکی از الهههای مهم است، او به عنوان حامی صداقت، دوستی و پیمانها شناخته میشود. او همراه با ورونا، که یک الهه مهم است، در گروهی به نام آدیتیها قرار دارد. آدیتیها گروهی از الههها هستند که به خورشید و نور مرتبط هستند.
در زرتشتی: در زرتشتیگری، میترا یکی از اعضای اصلی آهوراها (Ahura) است و به عنوان نگهبان راستگویی و پیمانها شناخته میشود. او به عنوان قاضی و نگهبان روابط انسانی و دوستیها عمل میکند.
در فرهنگهای دیگر
در بودیسم: میترایا در بودیسم یک شخصیت مهم است و به عنوان کسی شناخته میشود که میخواهد به دیگران کمک کند. برخی از مردم معتقدند که او از میترا، الهه زرتشتی، الهام گرفته است.
در روم باستان: در روم باستان، این واژه به عنوان میترس (Mithras) شناخته میشود و در یک مکتب مذهبی به نام Mithraism پرستش میشود. این مکتب در میان سربازان رومی محبوب بود و به خورشید و نور ارتباط داده میشد.
ویژگیها و نمادها
دوستی و محبت: این الهه به عنوان نماد دوستی و محبت در روابط انسانی شناخته میشود.
پیمان و عهد: او به عنوان نگهبان پیمانها و عهدها عمل میکند و در این زمینه به حقیقت و راستگویی مرتبط است.
نور و روشنایی: او همچنین به عنوان مظهر نور و روشنایی در نظر گرفته میشود.
میترا. ( اِخ ) مهر. رجوع به مهر شود.
(اِ. ) ۱ - فرشتة موکل بر مهر و محبت. ۲ - فرشتة نگهبان راستی و عهد و پیمان. ۳ - مظهر روشنایی و فروغ.
میترا میثر در اوستا و پارسی باستان میترا در سانسکریت میتره در پهلوی میتر [ دار مستتر ] معنی اصلی مهر را دوستی و محبت دانسته است.[ یوستی ] گوید مهر واسطه و رابطه فروغ محدث و فروغ ازلی بعبارت دیگر واسطه بین آفریدگار و آفریدگان است. در گاتها کلمه میتره بمعنی عهد و پیمان آمده است. مهر در اوستا از آفریدگان اهورا محسوب شده است و ایزد محافظ عهد و پیمان است و از این رو فرشته فروغ و روشنائی است تا هیچ چیز بر او پوشیده نماند. ماه هفتم سال و روز شانزدهم هر ماه ویشت دهم اوستا و جشن مهرگان خاص اوست. آئین ستایش مهر از ایران به بابل و آسیاس صغیر رفت و سپس با سربازان رومی به اروپا راه یافت و در آنجا مهر به صورت خدایی بزرگ پرستیده شد و بدین گونه آئین مهر پرستی پدید آمد.
مهر، نام فرشتهای موکل برمهرومحبت، فرشته نگهبان راستی وعهدوپیمان، مظهرروشنایی وفروغ، خورشید
اسم: میترا (دختر) (فارسی، اوستایی) (کهکشانی) (تلفظ: mitrā) (فارسی: ميترا) (انگلیسی: mitra)
معنی: محبت، دوستی، پیمان، خورشید، مهر، ( اوستایی )، به علاوه ( = مهر )، صورتی از واژه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 مرا وقتی در آن کو پا به گل رفت میترا هفت بیت خویش چندین
💡 مری بویس، محقق ادیان باستانی ایران، مینویسد که اگرچه به نظر میرسد میترائیسم امپراتوری روم مشخصههای ایرانی کمتری نسبت به آنچه مورخان پیشتر تصور میکردند، داشتهاست اما «همانطور که نام میتراس به تنهایی نشان میدهد، این مشخصهها تا حدودی مهم بودهاست».
💡 میترائیسم نزد معاصران خود به عنوان «اسرار ایرانی» شناخته میشد و خود میترا به عنوان «خدای ایرانی» نامیده میشد. شکی وجود ندارد که در آغاز میترائیسم رومی از میترای ایرانی الهام گرفتهاست، اما این به این گونه نیست که بگوییم این دین ایرانی اولیه از طریق دین زرتشتی تا میترائیسم رومی ادامه داشتهاست.