ذرق

ذرق. [ ذَ ] ( ع اِ ) پیخال. سرگین مرغ. ( مهذب الاسماء ). ریخ. ( زمخشری ). فضله طیر. چلغوز مرغ. روث طیور. ( داود ضریر انطاکی ).
ذرق. [ ذَ ] ( ع مص ) سرگین افکندن مرغ. ( تاج المصادر بیهقی ). فضله افکندن طیور. سرگین اوکندن مرغ. ( زوزنی ). پیخال افکندن. ریخ زدن مرغ. اِذراق. || ( اِ ) بلغنی ذرق من قول؛ ای طرف. ( مهذب الاسماء ) ( لغت نامه اسدی ).
ذرق. [ ذُ رَ ] ( ع اِ ) حندقوقا. حندقوقی. حباقی. سپست دشتی. آسپست دشتی. حندقوق. حندقوقی بری. حندقوقای بستانی ( ؟ ) دیوسپست. دیوآسپست. عرقضان. عرقصا. عرقصان. عریقصاء. عریقصان. عریقصانة و در ترجمه صیدنه ابوریحان آمده است: ذُرَق، ابوحنیفه گوید، نباتی است که به هیئت به گندناء کوهی مشابهت دارد بر سر نبات او وعائی بود که تخم اودر آنجا بود و دانه او گردفام بود و در وقت تری اورا بخورند و چون خشک شود بیش نخورند و بیخ او بشکل پیاز بود و رنگ او سیاه بود و چون پوست سیاه از او جدا کنند از میان او بشبه پیاز سفید چیزی بیرون آید وشیرینی در طعم او بود و آب در او بسیار بود و آدمیان پیاز او را بخورند و لیث گوید ذرق نباتی است که به سپست ماند و در شهر او را حندقوقا گویند. و ابن البیطار گوید: ذرق هو الحندقوقی. قال ابوحنیفه قال ابوزیاد من العشب الذرق و یسمی العرقصان و فیه شبه من القت یطول فی السماء و ینبت کما ینبت القت و هو ینبت فی القیعان و منافع المیاه و قد رأیته بالعراق و یبیعه الانباط و یسمونه الحندقوقی و قد ذکرته فی الحاء.

(ذُ رَ ) [ ع. ] (اِ. ) شبدر وحشی.

سرگین افکندن مرغ. فضله افکندن طیور.

شبدر وحشی.

💡 کانا یَأْکُلانِ الطَّعامَ ای کانا یعیشان بالطعام و الغذاء کسائر الآدمیین، و کیف یکون الها من لا یقیمه الا اکل الطعام؟! و قیل: کانا یأکلان الطعام، کنی عن الذرق بالذوق، یأکلان إشارة إلی ما یرمیان به. این کنایت است از قضاء حاجت آدمی، و هو من احسن الکنایات و ادقها، لان من اکل الطعام کان منه الحدث و البول، فکنی عن ذلک بألطف کنایة بالاختصار و النهایة.

💡 کوثرست الفاظ عذب او و معنی سلسبیل ذرق او انهار خمر و وزنش انهار لبن