پامفیلیه. [ لی ی ِ ] ( اِخ ) خطه ای در ساحل جنوبی آسیای صغیر که از شرق به قیلیقیا و از غرب به لیکته و از شمال به پیزیدی محدود است و شهرهای عمده آن انطالیه و اولبیا و سیده و پرغه و آسپندوس و پتولمائیس است. پس از محاربه ترواده اقوام مختلفی از مهاجرین یونان بدانجا مقیم شدند و از این رو نام پامفیلیه یعنی مجمع اقوام بدان داده شد. ابتدا این ناحیه متعلق به ایران بود و سپس اسکندر آنجا را مسخر کرد و پس از وی در تقسیم ممالک، پامفیلیه به قسمت حکمران سوریه پیوست و آنگاه که آنطیوخس کبیر مغلوب شد رومیان آن ناحیت را به اومن حکمران برغمه دادند و سپس باز به قبضه تصرف رومیان درآمد و آنگاه که امپراطوری روم بدو قسمت مجزا شد پامفیلیه در قسمت شرقی محسوب گشت و ایالتی از آن تشکیل شد که مرکز آن آسپندوس بود. در عهد هارون الرشید و مأمون دو خلیفه عباسی ایالت پامفیلیه جزء ممالک اسلامی بود و سپس رومیان آنرا بازستدند و بعصر سلاجقه باز در دائره ممالک اسلامیه درآمد و پس از انقراض دولت سلجوقیان پامفیلیه تابع حکمرانان قره مان گردید و در زمان سلطان محمدخان دوم عثمانی، ضمیمه ممالک ترک شد. در عصر سلاجقه این ناحیه به اسم تکه موسوم بود و امروز نیز بنام تکه ولایتی تابع سنجاق قونیه است. رجوع به تکه شود.
ناحیه ای در ساحل جنوبی آسیای صغیر که ازمشرق به کیلیکیه از مغرب به لیکیه و از شمال به پیزیدی محدود است. شهرهای عمده آن انطالیه اولبیا سیده پرغه آسپندوس و پتولمائیس است. پس از جنگ تروا اقوام مختلفی از مهاجران یونانی در آنجا مقیم شدند و به همین جهت بنام پامفیلیا - ( مجمع اقوام ) نامیده شد. در زمان هخامنشیان این ناحیه در تصرف ایران بود و سپس اسکندر آنرا تسخیر کرد و پس از تقسیم ممالک پامفیلیه نصیب حکمران سوریه شد و بعدهابه تصرف رومیان در آمد. در عهد هارون و مامون جزو ممالک اسلامی محسوب میشد و سپس رومیان آنرا بازستدند و به زمان سلاجقه مجددا در حوزه ممالک اسلامی وارد شد. پس از انقراض سلسله سلجوقیان پامفیلیه تابع حکمرانان قره مان گردید و در زمان سلطان محمد دوم سلطان عثمانی ضمیمه ممالک ترک شد.
خطه در ساحل جنوبی آسیای صغیر
در جغرافیای باستان، پامفیلیه یا پامفیلیا منطقه ای در جنوب آسیای صغیر، بین لیکیه و کیلیکیه بوده که از دریای مدیترانه تا رشته کوه توروس ( امروز استان آنتالیای ترکیه ) را در بر می گرفته است. پامفیلیه از سمت شمال به پیسیدیه محدود می شده و در نتیجه با پهنایی حدود ۳۰ مایل و درازایی حدود ۷۵ مایل در امتداد خط ساحلی، منطقه ای کوچک محسوب می شده است. تحت زمامداری رومیان، واژهٔ پامفیلیه را در معنای توسعی برای اطلاق به پیسیدیه و زمین های اطراف تا سرحدات فریگیه و لیکائونیه به کار برده اند.
