زاج کفشگران

«زاج کفشگران» که در عربی به صورت «زاج الاساکفه» آمده است، نوعی زاج سیاه با رنگ تیره است و در متون فارسی به همین نام یا در شیراز «زاغ سیاه» خوانده می‌شود. این ماده تاریخی کاربرد صنعتی و عملی داشته و در ترکیب با سایر مواد برای دباغی چرم به کار می‌رفته است، به ویژه در فرایند سیاه کردن چرم کفش و مصنوعات چرمی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. به همین دلیل، این ماده در حرفه کفش‌دوزی اهمیت ویژه‌ای داشته و با نام «کَسیس» نیز شناخته می‌شده است. زاج کفشگران به دلیل خاصیت رنگ‌دهی و تثبیت رنگ، موجب دوام و کیفیت بالای چرم می‌شده و از دیرباز در صنایع سنتی کاربرد داشته است. این ماده نه تنها نقش عملی در تولید کفش و مصنوعات چرمی داشته، بلکه در تاریخ صنایع دستی و هنرهای سنتی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. استفاده از زاج کفشگران نمونه‌ای از بهره‌گیری از مواد طبیعی در فنون سنتی محسوب می‌شود. به طور کلی، زاج کفشگران یک نوع زاج سیاه است که هم کاربرد فنی در دباغی و رنگ‌دهی چرم داشته و هم نام‌های محلی و تاریخی مختلفی در فارسی و عربی دارد.