بدر جمالی

بدر جمالی. [ ب َ رِ ج َ ] ( اِخ ) ابوالنجم بدربن عبداﷲ. امیرالجیوش و وزیر المستنصر باﷲ خلیفه فاطمی مصر و اصلا ارمنی بود در سال 466 هَ. ق. بوزارت رسید و در سال 487 پنج ماه پیش از مرگ مستنصر درگذشت. ( از اعلام زرکلی ج 1 ص 140 مؤلف ).

بَدْرِ جَمالی (ارمنستان ۴۰۵ـ۴۸۷ق)
(معروف به ابوالنجم) وزیر و سردار مشهور فاطمی. چون بردۀ جمال الدوله علی بن عمّار، حاکم طرابلس، بود به جمالی مشهور شد. در ۴۵۵ق از سوی المستنصر، خلیفۀ فاطمی، به حکومت دمشق تعیین شد، اما براثر نارضایتی سپاهیان از سخت گیری های ناگزیر از دمشق فرار کرد. در ۴۵۸ق امیر سراسر شام شد و تا رمضان ۴۶۰ق در این سمت باقی ماند اما مجدداً با شورش سربازان حکومت را ترک کرد. در ۴۶۲ق حاکم عکا شد. زمانی که ناصرالدوله بن حمدان بر مصر چیره شد، المستنصر مخفیانه از بدر جمالی استمداد جست و او در جمادی الاول ۴۶۶ وارد قاهره شد. وی همۀ سرداران ترک و مخالفان خلیفه را به قتل رساند و خود از سوی خلیفه به مقام وزارت و تصدی امور قضاوت و دعوت فاطمیان رسید و به سیف الاسلام، ناصرالامام، السید الاجل، امیرالجیوش ملقب شد. بدر درطی بیست سال وزارت، ۲۰هزار تن از مخالفانش را کشت. او دست به اصلاحاتی زد و آثار و بناهای متعددی در قاهره از خود به جا گذاشت. بر سر جانشینی المستنصر میان او و حسن صباح اختلاف افتاد و همین اختلاف به انشعاب اسماعیلیه به دو دستۀ مستعلوی و نزاری انجامید. در اواخر عمر فلج شد و وظایفش را به پسرش، افضل، سپرد.

💡 طولانی شدن محاصره انطاکیه، کمبود غذا، سرمای شدید و شیوع بیماری‌های مختلف موجب نارضایتی عمومی صلیبیون شد. در نتیجه، بسیاری از آنان از محاصره گریختند، از جمله پیر منزوی و ویلیام کارپن‌تر دیگر داعیه‌دار جنگ‌های صلیبی (آن‌ها بعداً برگشتند) در این هنگام و در پی تهدید و توطئه بوهموند که می‌خواست زمینه را برای حکومت آینده خود مهیا سازد، نماینده و فرستاده امپراتور و فرمانده لشکر بیزانس، ناگهان اردوگاه را ترک کرد و شایع شد که او به قسطنطنیه بازگشته است. از این رو، صلیبیون امپراتور بیزانس را خائن به آرمان‌های صلیبی قلمداد کردند و تصمیم گرفتند که‌از این پس شهرهای آسیای‌صغیر، از جمله انطاکیه، را به‌امپراتور تحویل ندهند. پس از ناکامی سپاهیان شام در یاری رساندن به مردم انطاکیه، این‌بار با اقدام رضوان سپاه دیگری تجهیز شد و به سوی انطاکیه حرکت کرد، اما، سواران صلیبی این سپاه را غافلگیر کردند و شکست دادند. همزمان با این حوادث، افضل، پسر بدر جمالی و وزیر خلیفه خردسال فاطمی مُستعَلی باللّه، فرستادگانی را نزد صلیبیون گسیل داشت و آن‌ها را به همکاری و هم پیمانی ضد سلجوقیان و تقسیم قلمرو دولت سلجوقی دعوت کرد، که پذیرفته نشد.