رحبت

[ویکی الکتاب] معنی رَحُبَتْ: وسعت یافت
معنی مَا: نیست، نه (مانند:مَا هَـٰذَا بَشَراً:این بشر نیست)- با همه ی (مانند:ضَاقَتْ عَلَیْکُمُ ﭐلْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ:زمین با همه ی فراخیش بر آنان تنگ شد) - تا وقتیکه (مانند:وَأَوْصَانِی بِـﭑلصَّلَوٰةِ وَﭐلزَّکَوٰةِ مَا دُمْتُ حَیّاً:مرا سفارش کرده به ن...
ریشه کلمه:
رحب (۴ بار)
وسعت. فراخی. زمین با آن فراخی برشما تنگ شد. راغب می‏گوید: رحب فراخی مکان است و بطور استعاره بر فراخی شکم اطلاق می‏شود مثل رحب البطن و نیز بسعه صدر اطلاق می‏شود و چون گویند: مرحباً و اهلاً یعنی مکان وسیعی بیابی. در نهج البلاغه خطبه 57 آمده «سَیَظْهَرُ عَلَیْکُمْ بَعدی رَجُلٌ رَحْبُ الْبُلْعُؤمِ مُنْدَ حِقُ الْبَطْنِ» پس از من مردی گشاد حلق بزرگ شکم بر شما چیره می‏شود. محمد عبده گوید: گفته‏اند مراد از او زیادبن ابیه و بعضی مغیرة بن شعبه و بعضی معاویه گفته است ولی ظاهراً مراد امام «علیه السلام» معویه‏لعین است. *. طبرسی از ابو عبیده نقل می‏کند لامرحباً به یعنی زمین بر او فراخ نباشد. این کلمه چنان که از راغب نیز نقل شد دعا و نفرین است معنی آیه چنین می‏شود: وسعت نباشد شما این کفر را بر ما پیش آورید بد قرار گاهی است برای شما. سخن اوّل بنا به نقلی قول پیشوایان کفر است نسبت به اتباع خویش و مرحبای دوم جواب پیروان است نسبت به رؤسا. در نهج البلاغه حکمت 200 آمده «لا مَرحَباً بِوُجُوهٍ لاتُری اِلَّا عِنْدَ کُلِّ سَوْأَةٍ».

💡 (يا كهفى حين تعيينى المذاهب و تضيق على الارض بما رحبت يا بارى خلقى رحمة بىوقد كنت عن خلقى غنيا صل على محمد و على المستحفظين منآل محمد)

💡 اللهم ان السمآء سمآوك و الارض ارضك و البربرك و البحر بحرك و ما بينهما فىالدنيا و الاخره لك اللهم فاجعل الارض بما رحبت على فلان بن فلان اضيق من مسكجمل و خذ بسمعه و بصره و قلبه او كظلمات فى بحر لجى يغشيه موج من فوقه موج منفوقه سحاب ظلمات بعضها فوق بعض ‍ اذا اخرج يده لم يكديراها و من لميجعل الله له نورا فماله من نور و اكتب حوله ايه الكرسى و علقه فى الهواء ثلاثهايام ثم ضعه حيث كان ياوى يرجع

💡 (و ضاقت عليكم الارض بما رحبت ) (بما) در معناى (مع ما) است يعنى با اينكهفراخ بود. و اين كنايه است از احاطه دشمن، و اينكه دشمن چنان شما را احاطه كرد كهزمين با همه گشاديش آنچنان بر شما تنگ شد كه ديگر مامنى كه در آنجا قرار گيريد وپناهى كه در آنجا بياسائيد، و از شر دشمن خود را نگهداريد نمى يافتيد، و در فراركردنتان چنان فرار كرديد كه بهيچ چيز ديگر غير از فرار توجه نداشتيد.

💡 لقد نصركم الله فى مواطن كثيرة و يوم حنين إ ذ اءعجبتكم كثرتكم فلم تغن عنكم شيا وضاقت عليكم الا رض بما رحبت ثم وليتم مدبرين (25)

💡 اما اين لطف الهى به آسانى شاملحال آنها نشد، بلكه آن به هنگامى بود كه اين سه نفر (كعب بن مالك و مرارة بن ربيع وهلال بن امية كه شرح حالشان در شان نزول گذشت ) در محاصره شديد اجتماعى قرارگرفتند، و مردم همگى با آنها قطع رابطه كردند، (آنچنان كه زمين با همه وسعتش برآنها تنگ شد) (حتى اذا ضاقت عليهم الارض بما رحبت ).

💡 (( ((اذ اعجبتكم كثرتكم فلم تغن عنكم شيئا، و ضاقت عليكم الارض بما رحبت ثم وليتممدبرين، ثم انزل اللّه سكينته على رسوله و على المؤ منين )). )) (259)