عجله در قران

در قرآن کریم، عجله به عنوان اقدام پیش‌ازموعد و پیش‌دستی در انجام کاری پیش از فراهم‌آمدن زمینه‌ها و مقدمات ضروری آن تعریف شده است. از منظر آموزه‌های قرآنی، هر اقدام اساسی نیازمند بسترسازی و تمهید مقدمات است؛ به گونه‌ای که اگر این پیش‌نیازها مهیا نگردد، عمل به ثمر نخواهد نشست و اگر این زمینه‌ها فراهم آید اما اقدام شایسته و به‌موقع صورت نپذیرد و فرصت‌های پیش‌آمده از دست برود، باز هم تلاش به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. بنابراین، خردمندان، دوراندیشان و مدیران بصیر کسانی هستند که با صبر و حوصله، منتظر تکمیل مقدمات می‌مانند و آنگاه بی‌درنگ و با قاطعیت، اقدام لازم را به عمل می‌آورند و تا حصول نتیجه نهایی، از پای نمی‌نشینند.

بر همین اساس، عجله و شتابزدگی به معنان اقدام نابه‌نگام و نسنجیده، از جمله صفات ناپسند و رذایل اخلاقی شمرده شده و در مقابل، صبر و بردباری به عنوان فضیلتی ارزشمند مورد تأکید قرار گرفته است. قرآن کریم با تبیین زیان‌های ویرانگر شتابزدگی‌های بی‌مورد که چه‌بسا آسیب‌های جبران‌ناپذیری بر پیکره فرد و جامعه وارد می‌آورد، همگان را به خویشتن‌داری و استقامت دعوت می‌نماید. با مرور سرگذشت پیامبران و بزرگان در آیات قرآن، نتایج زیانبار عجله و پیامدهای سازنده صبر و استقامت به روشنی نمایان می‌شود.

قرآن مجید به عنوان برنامه جامع زندگی بشر، با ارائه چارچوبی متعادل، بر ضرورت پرهیز از شتاب‌زدگی و رعایت اعتدال در رفتار تأکید می‌ورزد. از این رو، توصیه به صبر و پایمردی نه به معنای سکون و انفعال، که به معنای تدبیر، آمادگی و اقدام به‌هنگام پس از فراهم‌آمدن شرایط لازم است. این آموزه حیاتی، کلید موفقیت در عرصه‌های فردی و اجتماعی و ضامن دستیابی به اهداف متعالی در پرتو نور هدایت قرآنی است.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] عجله در قرآن. برای هر کار مقدماتی است که اگر فراهم نگردد، اقدام به آن کار بی نتیجه خواهد ماند و اگر فراهم گردد و اقدام نشود و فرصت ها از دست برود، باز هم بی نتیجه خواهد ماند.
افراد هوشیار و مدیر و مدبر کسانی هستند که با صبر و حوصله در انتظار فراهم شدن مقدمات می باشند که بعد از فراهم شدن، بدون درنگ اقدام به انجام کار می کنند و تا رسیدن به مقصود از پای نمی نشینند.به همین دلیل «عجله و شتاب» به معنی اقدام کردن به کارها، قبل از این که زمینه ها و مقدمات لازم آن کار فراهم شود، از صفات رذیله شمرده شده و «صبر» و «بردباری» که نقطه مقابل آن است از فضایل اخلاقی به شمار می آید. (البته «صبر» شاخه های دیگری نیزدارد که به موقع به آن اشاره خواهد شد.)خسارات عظیمی که از ناحیه شتابزدگی بی مورد، دامن افراد یا اجتماع را می گیرد، بیش از آن است که به حساب آید. قرآن مجید به عنوان یک برنامه جامع زندگی، همه انسان ها را به «صبر و بردباری» و پرهیز از «عجله و شتاب» دعوت می کند و با اشاره به داستان های انبیاء و سرگذشت رهبران بزرگ جامعه انسانی، زیان های عجله و ثمرات شیرین صبر و بردباری را آشکار می کند.
عجله و شتاب در قرآن
با این اشاره به سراغ قرآن مجید می رویم و با بیان سرگذشت پیامبران پیشین که این مساله در زندگی آنها نقش مؤثری داشته است، آغاز می کنیم:۱ - قَالَ لَهُ مُوسَی هَلْ أَتَّبِعُکَ عَلَی أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّکَ لَنْ تَسْتَطِیعَ مَعِیَ صَبْرًا وَ کَیْفَ تَصْبِرُ عَلَی مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا قَالَ سَتَجِدُنِی إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَ لا أَعْصِی لَکَ أَمْرًا ۲ - وَ هَلْ أَتَاکَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ...وَ ظَنَّ دَاوُدُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَ خَرَّ رَاکِعًا وَ أَنَابَ ۳ - فَاصْبِرْ لِحُکْمِ رَبِّکَ وَ لا تَکُنْ کَصَاحِبِ الْحُوتِ إِذْ نَادَی وَ هُوَ مَکْظُومٌ لَوْلا أَنْ تَدَارَکَهُ نِعْمَةٌ مِنْ رَبِّهِ لَنُبِذَ بِالْعَرَاءِ وَ هُوَ مَذْمُومٌ فَاجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَجَعَلَهُ مِنَ الصَّالِحِینَ ۴ -... وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ یُقْضَی إِلَیْکَ وَحْیُهُ وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِی عِلْمًا ۵ - خُلِقَ الإنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِیکُمْ آیَاتِی فَلا تَسْتَعْجِلُونِ ۶ - وَ یَدْعُ الإنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَیْرِ وَ کَانَ الإنْسَانُ عَجُولا ۷ - وَ یَسْتَعْجِلُونَکَ بِالسَّیِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلاتُ وَ إِنَّ رَبَّکَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلَی ظُلْمِهِمْ وَ إِنَّ رَبَّکَ لَشَدِیدُ الْعِقَابِ ۸ - وَ لَوْ یُعَجِّلُ اللَّهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَیْرِ لَقُضِیَ إِلَیْهِمْ أَجَلُهُمْ فَنَذَرُ الَّذِینَ لا یَرْجُونَ لِقَاءَنَا فِی طُغْیَانِهِمْ یَعْمَهُونَ ۹ - وَ یَقُولُونَ مَتَی هَذَا الْفَتْحُ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ • فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ انْتَظِرْ إِنَّهُمْ مُنْتَظِرُونَ ۱۰ - فَاصْبِرْ کَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَ لا تَسْتَعْجِلْ لَهُمْ کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ مَا یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ بَلاغٌ فَهَلْ یُهْلَکُ إِلا الْقَوْمُ الْفَاسِقُونَ
ترجمه
۱ - حضرت موسی (علیه السّلام) به او گفت: «آیا از تو پیروی کنم تا از آنچه به تو تعلیم داده شده و مایه رشد و صلاح است، به من بیاموزی؟» گفت: «تو هرگز نمی توانی با من شکیبایی کنی! و چگونه می توانی در برابر چیزی که از رموزش آگاه نیستی، شکیبا باشی؟! » حضرت موسی (علیه السّلام) گفت: «به خواست خدا مرا شکیبا خواهی یافت و در هیچ کاری با فرمان تو مخالفت نخواهم کرد! » ۲ - آیا داستان شاکیان، هنگامی که از محراب (داود) بالا رفتند، به تو رسیده است؟! در آن هنگام که (بی مقدمه) بر او وارد شدند و او از دیدن آنها وحشت کرد، گفتند: «نترس، دو نفر شاکی هستیم که یکی از ما بر دیگری ستم کرده، اکنون در میان ما به حق داوری کن و ستم روا مدار و ما را به راه راست هدایت کن! این برادر من است، او نود و نه میش دارد و من یک بیش ندارم! اما او اصرار دارد که این یکی را هم به من واگذار کن و در سخن بر من غلبه کرده است! » (داود) گفت: «مسلما او با درخواست یک میش تو برای افزودن آن به میش هایش، بر تو ستم نموده و بسیاری از شریکان (و دوستان) به یکدیگر ستم می کنند، مگر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده اند، اما عده آنان کم است! ». داوود دانست که ما او را (با این ماجرا) آزموده ایم، از این رو از پروردگارش طلب آمرزش نموده و به سجده افتاده و توبه کرد. ۳ - اکنون که چنین است صبر کن و منتظر فرمان پروردگارت باش و مانند صاحب ماهی (یونس) مباش (که در تقاضای مجازات قومش عجله کرد و گرفتار مجازات ترک اولی شد) درآن زمان که با نهایت اندوه خدا را خواند، در حالی که مملو از اندوه بود -و اگر رحمت خداوند به یاریش نیامده بود (از شکم ماهی) بیرون افکنده می شد، در حالی که نکوهیده بود! ولی پروردگارش او را برگزید و از صالحان قرار داد! ۴ -... پس نسبت به (تلاوت) قرآن عجله مکن، پیش از آن که وحی آن بر تو تمام شود، و بگو: «پروردگارا علم مرا افزون کن!» ۵ - (آری) انسان از عجله آفریده شده ولی عجله نکنید، به زودی آیاتم را به شما نشان خواهم داد. ۶ - انسان (بر اثر شتابزدگی) بدی ها را طلب می کند، آن گونه که نیکی ها را می طلبد و انسان همیشه عجول بوده است! ۷ - آنها پیش از حسنه (و رحمت) از تو تقاضای شتاب در سیئه (و عذاب) می کنند، با این که پیش از آنها، بلاهای عبرت انگیز نازل شده است! و پروردگارت نسبت به مردم - با این که ظلم می کنند - دارای مغفرت است، (و در عین حال) پروردگارت دارای عذاب شدید است! ۸ - اگر همان گونه که مردم در به دست آوردن «خوبی» ها عجله دارند، خداوند در مجازاتشان شتاب می کرد، (به زودی) عمرشان به پایان می رسید (و همگی نابود می شدند)، ولی کسانی را که ایمان به لقای ما ندارند، به حال خود رها می کنیم تا در طغیانشان سرگردان شوند! ۹ - آنان می گویند: «اگر راست می گویید، این پیروزی شما کی خواهد بود؟!»... حال که چنین است، از آنها روی بگردان و منتظر باش، آنها نیز منتظرند (تو منتظر رحمت خدا و آنها هم منتظر عذاب او! ) ۱۰ - پس صبر کن آن گونه که «پیامبران اولو العزم» صبر کردند و برای (عذاب) آنان شتاب مکن! هنگامی که وعده هایی را که به آنها داده می شود، ببینند، احساس می کنند که گویی فقط ساعتی از یک روز (در دنیا) توقف داشتند. این ابلاغی است برای همگان، آیا جز قوم فاسق هلاک می شوند؟!
تفسیر و جمع بندی
...

جمله سازی با عجله در قران

💡 در حالی که خودروهای اوپل می توانستند با اکثر خودروهای مرسدس در فصل ۲۰۰۰ رقابت کنند، آئودی با عجله در توسعه از رقابت قهرمانی خارج شد.