دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] عربستان، بنابر کاوشهای باستان شناسی، تاریخ سکونتگاهها در شبه جزیره عربستان تا شش هزار سال پیش و هم زمان با جامعه کوچ نشینان بوده است.
برخی آثار کشف شده در شهرهایی مانند مکه و مدینه، ارتباط میان سکونتگاههای باستانی با معماری بومی عربستان را نشان می دهد. ساخت وساز بناها در عربستان(برخلاف دیگر کشورهای شبه جزیره) پیش از صنعتی شدن بسیار متنوع و واردات مصالح معماری به دلیل سختی حمل و نقل محدود بود. سازگاری با محیط با به کارگیری روشهای ساخت بدوی و ساده امکان پذیر می شد. از انواع این ساخت وسازهای بومی، خانه های سنگی، خشت و گلی، کوخهای گلی با سقف هایی از شاخ و برگ درختان، و خیمه های کوچ نشینان از موی شتر و بز و گاه چرم با اسکلتی از تیرهای چوبی است اغلب خانه های مردم فقیر عربستان ساختمان محکمی نداشت، از خشت و گل بود و با استفاده از تنه و شاخ و برگ درختان بنا می شد. جمعیت محدود اغنیا در شهرهایی نظیر مدینه، از سنگ و آهک نیز استفاده می کردند. خانه های آنان بزرگ تر بود و فضاهای باز، سایه بان، چاه و تنور داشت
ویژگی های آب و هوای عربستان
تابستانهای گرم، تابش شدید آفتاب و گردوغبار از ویژگیهای آب و هوای عربستان است. در مناطق حاشیه دریا، هوا مرطوب است و با نزدیک شدن به مرکز سرزمین، خشک تر می شود. در نقاط مرکزی، در شبهای زمستان بر اثر بادهای شمالی و شرقی درجه هوا تا حدود صفر کاهش می یابد. در مناطق مرتفع جنوب غربی، بارانهای شدیدتری می بارد تا جایی که گاه در منطقه نجد، برکه های وسیع ایجاد می شود. در معماری این مناطق برای مقابله با باران، تمهیداتی از جمله اندودکاریهای ضدآب بر روی دیوارها و لوله های زه کشی و اندودکاریهای مجدد ساختمانهای خشتی و گلی به کار گرفته شده، اما رطوبت گاهی در تابستانها در شهرهایی مانند مدینه و مکه، عامل مخرب ساختمانها بوده است. به طوری که دیوارها به سبب ضعیف بودن ملاط مخلوط سیمانیِ درونشان و نم کشیدن رو به ویرانی گذاشته اند و سنگها در طول زمان از بین رفته اند. در اَبها، خانه ها به صورت برجهای گلیِ متوالی ساخته شده اند و با ردیفی از سنگهای بیرون زده مجزا شده اند. همین حالت دیوارها، آنها را از فرسایش بارانهای مکرر حفظ می کند.
← تمهیدات مقابله با گرما
به طور کلی دو گونه ساخت مایه در ساختمان های عربستان غالب است، یکی خشت و گِل و دیگری سنگ و چوب. پوششهای سقف نیز اغلب تیر چوبی بوده است. بر این اساس، چند نوع سازه باربر در خانه ها وجود دارد:
← سنگ در ترکیب با چوب
...