ایه 1 سوره نساء
در آیه نخست سوره قرآن خداوند با خطاب عمومی به همه انسانها میفرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا کَثِیرًا وَنِسَاءً ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَیْکُمْ رَقِیبًا» و در این آیه مردم را به تقوا، پرهیزکاری و رعایت حقوق انسانی و خانوادگی دعوت میکند. معنای کلی آیه آن است که همه انسانها از یک اصل و ریشه آفریده شدهاند و خداوند نخست انسان را از «نفس واحده» یعنی یک حقیقت و گوهر مشترک پدید آورد و سپس همسر او را از همان جنس آفرید و از آن دو، نسل فراوانی از مردان و زنان را در سراسر جهان منتشر ساخت. این بیان نشان میدهد که تمام انسانها در اصل آفرینش با یکدیگر برابرند و هیچ انسانی از نظر ذات و خلقت بر دیگری برتری ندارد، زیرا همگی فرزندان یک ریشه و خاندان انسانی هستند. خداوند در بخش دیگری از این آیه دوباره انسانها را به پرهیزکاری و رعایت فرمانهای الهی دعوت میکند و به آنان یادآور میشود که وقتی در میان خود از یکدیگر چیزی میخواهند و نام خدا را واسطه قرار میدهند، شایسته است حرمت آن نام مقدس را حفظ کنند و در رفتار و کردار خویش از ستم، گناه و سرپیچی از دستورهای الهی دوری نمایند. همچنین در این آیه تأکید فراوانی بر حفظ پیوند خویشاوندی و رعایت حقوق ارحام شده است و خداوند انسانها را از قطع رابطه با بستگان و بیتوجهی به خانواده بازمیدارد. این بخش از آیه اهمیت بنیاد خانواده، صله رحم، مهربانی و مسئولیتپذیری نسبت به نزدیکان را آشکار میکند و نشان میدهد که اسلام برای استحکام روابط خانوادگی ارزش بسیار بالایی قائل است. عبارت «إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَیْکُمْ رَقِیبًا» نیز هشداری معنوی است که خداوند همواره مراقب رفتار، کردار و نیت انسانهاست و هیچ عملی از دید او پنهان نمیماند. مفسران اسلامی بیان کردهاند که این آیه پایهای مهم برای اصول اخلاقی، اجتماعی و انسانی در اسلام بهشمار میرود، زیرا هم بر یگانگی نوع بشر تأکید میکند و هم مردم را به عدالت، تقوا و حفظ روابط انسانی دعوت مینماید. در حقیقت، آیه اول سوره نساء انسان را متوجه منشأ مشترک آفرینش، مسئولیت در برابر خدا و وظیفه اخلاقی نسبت به دیگران میکند و جامعهای بر پایه احترام، همبستگی و پرهیزکاری را ترسیم میسازد.
دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] آیه 1 سوره نساء. بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا کَثِیرًا وَنِسَاءً ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَیْکُمْ رَقِیبًا
ای مردم، بترسید از پروردگار خود، آن خدایی که همه شما را از یک تن بیافرید و هم از آن، جفت او را خلق کرد و از آن دو تن خلقی بسیار در اطراف عالم از مرد و زن پراکند، و بترسید از آن خدایی که به نام او از یکدیگر مسئلت و درخواست می کنید و درباره ارحام کوتاهی نکنید، که خدا مراقب اعمال شماست.
ای مردم! از پروردگارتان بپرهیزید، آنکه شما را از یک تن آفرید و جفتش را از او پدید آورد و از آن دو تن، مردان و زنان بسیاری را پراکنده و منتشر ساخت. و از خدایی که به نام او از یکدیگر درخواست می کنید، پروا کنید و از خویشاوندان بپرهیزید. یقیناً خدا همواره بر شما حافظ و نگهبان است.
ای مردم، از پروردگارتان که شما را از «نفس واحدی» آفرید و جفتش را از او آفرید، و از آن دو، مردان و زنان بسیاری پراکنده کرد، پروا دارید؛ و از خدایی که به او از همدیگر درخواست می کنید پروا نمایید؛ و زنهار از خویشاوندان مَبُرید، که خدا همواره بر شما نگهبان است.
ای مردم، بترسید از پروردگارتان، آن که شما را از یک تن بیافرید و از آن یک تن همسر او را و از آن دو، مردان و زنان بسیار پدید آورد. و بترسید از آن خدایی که با سوگند به نام او از یکدیگر چیزی می خواهید و زنهار از خویشاوندان مبرید. هر آینه خدا مراقب شماست.
ای مردم! از (مخالفت) پروردگارتان بپرهیزید! همان کسی که همه شما را از یک انسان آفرید؛ و همسر او را (نیز) از جنس او خلق کرد؛ و از آن دو، مردان و زنان فراوانی (در روی زمین) منتشر ساخت. و از خدایی بپرهیزید که (همگی به عظمت او معترفید؛ و) هنگامی که چیزی از یکدیگر می خواهید، نام او را می برید! (و نیز) (از قطع رابطه با) خویشاوندان خود، پرهیز کنید! زیرا خداوند، مراقب شماست.
O mankind, fear your Lord, who created you from one soul and created from it its mate and dispersed from both of them many men and women. And fear Allah, through whom you ask one another, and the wombs. Indeed Allah is ever, over you, an Observer.
O mankind! reverence your Guardian-Lord, who created you from a single person, created, of like nature, His mate, and from them twain scattered (like seeds) countless men and women;- reverence Allah, through whom ye demand your mutual (rights), and (reverence) the wombs (That bore you): for Allah ever watches over you.