💡 در احادیث اشارههای زیادی به یوسف یافت نمیشود. با این حال، تفاسیر، تاریخ طبری، قصص الانبیاء، اشعار و قصههای دینی از سراسر جهان اسلام به او پرداختهاند. این آثار ادبی تلاش کردهاند تا خلاهای موجود در روایت قرآن را پر کنند و به شخصیتهای داستان عمق دهند و همچنین برای آنها نامهایی ذکر کنند. از عزیز مصر با اسامی چون کوتیفار، کتفیر و غیره (همه اینها ریشه در «پوتیفار» در کتاب مقدس دارد) یاد شده و همسرش را نیز در آثار قدیمیتر راعیل و در آثار متاخر زلیخا یا زالیخه نامیدهاند. بخشهای داستانِ کتاب مقدس که در قرآن بازگو نشده، در این آثار یافت میشوند؛ مثلاً در یک مورد، همسر عزیز، «آسنات» نام دارد. یک مضمون رایج، ارائه توجیه برای اتفاقات داستان است؛ مثلاً دلایل عذاب دیدن یعقوب را کشتن یک گوساله پیش چشم مادرش، عدم شریک شدن غذای خود با فقرا یا جدا کردن دختر بردهٔ جوانی از خانوادهاش نوشتهاند. یوسف نیز عذاب میبیند چون به جای طلب کمک از خدا، از بندهٔ او کمک میخواهد. یوسف همچنین به دلیل داستان پر از رنج و عذاب خود یکی از شخصیتهای حاضر در تعزیههای شیعی است. در تصوف نیز بسیار به او پرداختهاند. مهمترین ویژگی که ادبیات پساقرآنی اسلامی به یوسف نسبت داده شده، زیبایی اوست. به گفته این مطالب، او به اندازهای زیبا بود که همسر عزیز بخشیده شد زیرا حفظ اختیار با دیدن زیبایی یوسف ممکن نبود. چنین مضمونی در بسیاری از آثار ادبی اسلامی، به خصوص یوسف و زلیخا از جامی، دیده میشود. از سوی دیگر، زاهدان اعتقاد داشتند یوسف به دلیل حکومت زمینی، باید پیش از ورود به بهشت مدتی منتظر بماند.