مبهمات

مبهمات. [ م ُ هََ ] ( ع ص، اِ ) معضلات سخت. ( از ذیل اقرب الموارد ). کارهای دشوار. امور پیچیده و مشکل. || ( اصطلاح دستور زبان ) کلماتی را گویند که کسی یا چیزی را بطور ابهام و پوشیده نشان دهد. مانند: هر، کس، اند، فلان، بهمان. دستورهای متداول فارسی کنایات را بخشی از مبهمات دانند. مبهمات کلماتی را گویند که جانشین اسم شوند و حالات اسم بر آنها جاری خواهد بود. مبهمات مشهور عبارتند از:
هر کس:
همی گفت و هر کس که لهراسب شاه...فردوسی.هر که:
هر که ناموخت از گذشت روزگار.رودکی.هر یک:
روی هر یک چون دو هفته گرد ماه.رودکی.هیچکس:
هیچکس را مباش عاشق غاش.رودکی.همه:
چون کلاژه همه دزدند و رباینده چو خاد...معروفی.یکی:
یکی بنده خویش پنداشتش.سعدی.کس:
گذشتیم بر خاک بسیار کس.سعدی.این و آن:
یک روز صرف بستن دل شد به این و آن
روز دگر به کندن دل زین و آن گذشت.کلیم.علاوه بر اینها «اند»، «دیگری »، «هیچ »، «چند»، «یکچند»، «فلان »، «بهمان »، «یکدیگر» و جز اینها از مبهمات می باشند.

( اسم ) جمع مبهمه: ۱ - امور پیچیده و نا معلوم. ۲ - سخنان نا مفهوم. ۳ - کلماتی را گویند که کسی یا چیزی را بطور مبهم و پوشیده نشان دهد مانند: هر کس اند فلان بهمان توضیح مبهمات را در دستورهای متداول فارسی بخشی از کنایات دانند.

💡 گردون همه مبهمات بگشاید چون همت خویش در بیان بندم