نقشبندیه
نقشبندیه یک طریقت صوفیانه در اسلام سنی است که به اسم بهاالدین نقشبند نامگذاری شده است. پیروان این آیین، سلسله خود را به پیامبر اسلام (ص) از طریق ابوبکر صدیق و امام جعفر صادق (ع) متصل میکنند. این مکتب به دلیل تأکید بالایی که بر شریعت و قوانین اسلامی دارد، از دیگر طریقتهای صوفیانه سنی متمایز میشود. این تأکید به ویژه توسط علما و شخصیتهای مهمی مانند احمد سرهندی و شاه ولی الله دهلوی مورد توجه قرار گرفته است.
تأثیرات در آسیا
طریقت نقشبندیه تأثیر بسزایی در زندگی مسلمانان هندی داشته و برای دو قرن، رایجترین مکتب صوفیانه در شبه قاره هند بود. خواجه باقیبیلله، که در کابل متولد شده و در کابل و سمرقند تربیت یافته، به معرفی این طریقت به هند در اواخر قرن شانزدهم معروف است. او در تلاش بود تا دانش خود را درباره این سنت گسترش دهد، اما سه سال بعد درگذشت و احمد سرهندی پس از او رهبری را بر عهده گرفت و این آیین به سرعت در میان مسلمانان هند محبوب شد.
تأثیرات در دیگر مناطق
سوریه: این طریقت در اواخر قرن هفدهم به سوریه معرفی شد و شاخهای به نام موردیه تأسیس گردید که به رهبری نسلهای بعدی خود ادامه یافت.
مصر: در قرن نوزدهم، طریقت نقشبندیه در مصر به شهرت رسید و خانقاههای زیادی برای آن تأسیس شد.
آسیای جنوب شرقی: در این منطقه، دو زیرشاخه معروف نقشبندیه وجود دارد: خالدیه و مظهریه که به ترتیب به وسیله شخصیتهای مختلف معرفی شدهاند.
چین: این طریقت به چین نیز راه پیدا کرده و دو مکتب مهم در این کشور تأسیس شده است.
لغت نامه دهخدا
نقشبندیه. [ ن َ ب َ دی ی َ / ی ِ ] ( اِخ ) نقشبندی. رجوع به نقشبند و نیز رجوع به ریحانة الادب ج 1 ص 229 شود.
فرهنگ عمید
سلسله ای از صوفیه منسوب به شیخ بهاءالدین نقشبند.
فرهنگ فارسی
نام یکی از سلسله های صوفیه اتباع خواجه محمد نقشبند. طریقه نقشبند در هند و چین ترکستان ترکیه جاوه و نیز در ایران در کردستان و همچنین در کردستان عراق پیروانی دارد. کتاب [ رشحات عین الحیات ] تالیف علی بن حسین واعظ کاشفی در مناقب مشایخ نقشبندیه و آداب و طریقت ایشان است و این کتاب را شیخ محمد مراد بن عبدالله قازانی از فارسی بعربی ترجمه کرده است.
نقشبندی.
جمله سازی با نقشبندیه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در دورهٔ تیموریان، صوفیگری رواج و گسترش یافت و مشایخ و صوفیان از احترام بسیاری برخوردار شدند. شاهرخ و سلطان حسین و سلطان ابوسعید از نقشبندیه حمایت میکردند. از دیگر سلسلههای مهم صوفیه در این دوره نوربخشیه بودند فرقهٔ حروفیه نیز در همین دوره شکل گرفت. حروفیه ظاهراً دارای تشکیلات سیاسی گستردهای بوده و بنابر منابع، در سوءقصد به شاهرخ در ۸۳۰ ه.ق نیز نقش اساسی داشتهاند.
💡 این داستان از سوی حافظ بصیر نوشته شدهاست که از منابع گوناگون به دلیل پیوندش با برادران صوفی نقشبندیه و صوفی یسویه شناخته شدهاست. او زمان فراوانی را با آغای بزرگ گذراند. آغای بزرگ را همسر پیشین شیبانی خان و همسر عبیدالله خان بخارا - مغول خانم - ارج بسیار مینهاد. زمانی که آغای بزرگ بیمار شد، مغول خانم پیشنهاد داد که پزشکان را از بخارا بیاورد، اما آغای بزرگ، این پیشنهاد را نپذیرفت.