تبیان به معنای روشنکردن، شرح دادن و بیان واضح و دقیق یک موضوع، مطلب یا مفهوم است. هدف اصلی تبیان، کمک به فهم بهتر مخاطب از موضوع مورد نظر با ارائه توضیحات کامل و قابل درک است.
ویژگیها
روشنکردن مطلب: تبیان یعنی ارائه توضیحاتی که ابهامات و پیچیدگیهای یک موضوع را از بین ببرد و آن را برای مخاطب ساده و قابل فهم کند، به طوری که فرد بتواند به خوبی موضوع را درک کند.
ارائه شرح و توضیحات دقیق: در این عمل، مطالب به صورت منظم و گامبهگام بیان میشوند تا تمام جوانب موضوع پوشش داده شود و مخاطب به اطلاعات کامل و مفصل دست یابد.
کمک به انتقال دانش و اطلاعات: تبیان نقش مهمی در آموزش و یادگیری دارد، زیرا با توضیح دقیق و روشن، دانش و اطلاعات را به مخاطب منتقل میکند و فهم او را افزایش میدهد.
کاربرد در متون دینی و علمی: این واژه بهویژه در متون دینی، فلسفی و علمی به کار میرود، جایی که نیاز است مفاهیم پیچیده به شکلی روشن و قابل فهم توضیح داده شوند.
تبیان. [ ت َ/ ت ِب ْ ] ( ع مص ) از «بَیَن َ» بفتح اول قیاسی و بکسرشاذ است. واضح و آشکار شدن. ( از اقرب الموارد ) ( از قطر المحیط ). هویدا کردن. ( دهار ). پیدا و آشکار کردن. ( ناظم الاطباء ). روشن و هویدا شدن معانی و آشکار کردن. ( غیاث اللغات ) ( آنندراج ). بسیار واضح و آشکار کردن. بفتح تا هم صحیح است. ( فرهنگ نظام ):
بر سر منبر سخن گویند مر اوباش را
از بهشت و خوردن و حوران همی تبیان کنند.ناصرخسرو.بشرح و تبیان حاجت نیایدم به بدی
از آنکه من به بدی شرح شرح و تبیانم.سوزنی.|| و نوشته اند که گاهی بر نفس کلام هم اطلاق کرده میشود. ( غیاث اللغات ) ( آنندراج ).
تبیان. [ ت ِ] ( اِخ ) یکی از نامهای قرآن است. ( نفائس الفنون ).
(تِ ) [ ع. ] (مص ل. ) روشن کردن، آشکار ساختن معنی.
۱. آشکار بیان کردن سخن.
۲. (اسم ) = قرآن
در تفسیر قر آن تالیف ابوجعفر محمدبن حسن طوسی است که در دو مجلد بطبع رسیده. مختصر آن هم از فخرالدین محمد معروف به ابن ادریس حلی در دست است.
واضح و آشکارکردن، روشن کردن، هویداشدن بیان کردن
۱- ( مصدر ) روشن کردن پیدا کردن آشکار کردن. ۲- ( اسم ) گزارش شرح.
روشن کردن، آشکار ساختن معنی.
💡 کتاب التبیان الجامع لعلوم القرآن یا التبیان فی تفسیر القرآن تفسیری از قرآن تألیف شیخ طوسی به زبان عربی و در ۱۰ جلد است. این تفسیر در قرن پنجم هجری قمری تدوین شدهاست.
💡 تفسیر تبیان نخستین تفسیر جامع شیعی است که شامل تمام مباحث و علوم قرآنی است. این تفسیر یکی از اصیلترین و جامعترین تفاسیر بهشمار میآید، که منبع و مآخذ اصلی بسیاری از تفاسیر شیعه است.
💡 حقایق ازلی از رخ تو جلوه نمود دقایق ابدی از لب تو تبیان داشت