«صبحگاهی» به معنای مربوط به صبح یا وابسته به ساعات آغازین روز است. این واژه برای توصیف زمان یا حالتی به کار میرود که در ابتدای روز و پس از طلوع خورشید رخ میدهد. صبحگاهی میتواند به فعالیتها، برنامهها یا عادتهایی اشاره داشته باشد که در ساعات اولیه روز انجام میشوند. در ادبیات فارسی، واژه «صبحگاهی» اغلب با مفاهیمی مانند طراوت، تازگی، آرامش و آغاز نو همراه است. این واژه گاهی به عنوان صفت برای توصیف هوا، نور، سکوت یا فضای خاص صبح به کار میرود. صبحگاهی همچنین به سرود، دعا یا ذکری گفته میشود که در وقت صبح خوانده یا اجرا میگردد. بنابراین، این کلمه واژهای است که زمان، فضا و حالوهوای ویژه ساعات ابتدایی روز را بیان میکند.
صبحگاهی
لغت نامه دهخدا
صبحگاهی. [ ص ُ ] ( ص نسبی ) منسوب به صبح:
چون شمع صبحگاهی و چون مرغ بیگهی
الا سزای کشتن و گردن زدن نیند.خاقانی.تابنده آن چراغ شاهی
جستش به چراغ صبحگاهی.نظامی.گوینده حجت الهی
و آرنده سر صبحگاهی.نظامی.نالید چو مرغ صبحگاهی
روزش چوشبی شد از سیاهی.نظامی.ز شب چندان توان دیدن سیاهی
که برناید فروغ صبحگاهی.نظامی.ای چشمه خضر در سیاهی
پروانه شمع صبحگاهی.نظامی.سبک باش ای نسیم صبحگاهی
تفضل کن بدان فرصت که خواهی.نظامی.خلیفت وار نور صبحگاهی
جهان بسته سپیدی از سیاهی.نظامی.ریاحین بخش باغ صبحگاهی
کلید مخزن گنج الهی.نظامی.ندانم کرد خدمتهای شاهی
مگر لختی سجود صبحگاهی.نظامی.وگر این شب درازم بکشد در آرزویت
نه عجب که زنده گردم به نسیم صبحگاهی.سعدی.همه شب در این امیدم که نسیم صبحگاهی
به پیام آشنایان بنوازد آشنا را.حافظ.بخدا که جرعه ای ده تو به حافظ سحرخیز
که دعای صبحگاهی اثری کند شما را.حافظ.دانم دلت ببخشد بر عجز شب نشینان
گر حال بنده پرسی از باد صبحگاهی.حافظ.من و شمع صبحگاهی سزد ار بهم بگرییم
که بسوختیم و از ما بت ما فراغ دارد.حافظ.خوشش باد آن نسیم صبحگاهی
که درد شب نشینان را دوا کرد.حافظ.و رجوع به صبحگه شود.
فرهنگ فارسی
( صفت ) منسوب به صبحگاه فروع صبحگاهی.
جمله سازی با صبحگاهی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 چون شمع صبحگاهی و چون لاله سحر هرگز به قیمتی نرسیده است خون ما
💡 از گریبان خموشی هرکه آرد سر برون چون چراغ صبحگاهی خرج صرصر میشود
💡 ای شده مغرور ملک نیمروز آگاه شو زان اثرهایی که آه صبحگاهی میکند
💡 دانم دلت ببخشد بر اشک شبنشینان گر حال ما بپرسی از باد صبحگاهی»
💡 برو به سیر گهی تازه، صبحگاهی خوش بیا به خانهٔ ما، باش یکشبی مهمان