«رساله فی تحقیق حال ابان بن عثمان» نام یک اثر پژوهشی دینی است که توسط سید محمد باقر موسوی شفتی جیلانی (۱۱۷۵ - ۱۲۶۰ق) تألیف شده است. هدف رساله، ارائه تحقیق و بررسی دقیق درباره شخصیت ابان بن عثمان از طریق بررسی دیدگاههای مختلف مدح و قدح است. نویسنده با ذکر ادله مدح و قدح و ارزیابی قوت و ضعف هر یک، تلاش میکند دیدگاه صحیحی درباره او ارائه دهد.
متن رساله در سه مقام تنظیم شده است:
بیان اقوال و ادلهای که در قدح ابان بن عثمان آمده و پاسخ به آنها
بیان اقوال و ادلهای که در مدح او وارد شده
تحلیل صحت و قوت ادله مدح
در رساله، منابع مورد مراجعه و متنهای گرفته شده از آنها به دقت ذکر شده است. مقدمه رساله شامل سیر تدوین کتابهای رجالی اهل سنت و شیعه، زندگی مؤلف و روش تحقیق و تصحیح رساله است. در پایان رساله، نشانی منابع و مراجع مورد استفاده ارائه شده تا پژوهشگران امکان بررسی و استناد داشته باشند. «رساله فی تحقیق حال ابان بن عثمان» یک اثر تحقیقاتی در زمینه رجالشناسی و بررسی زندگی و شخصیت ابان بن عثمان است که با روش مستند و علمی تدوین شده است.