تومیریس

تومیریس. [ ت ُ ] ( اِخ ) تمیریس. رجوع به تمیریس و قاموس الاعلام ترکی شود.

تومیریس (Tomiris)
(یا: تومِریس) ملکۀ قبایل سَکایی ماساگِت. به نبرد با کوروش کبیر برخاست. بنابر روایت هِرودوت، کوروش در جنگ با ماساگت ها نخست، با نیرنگ و نه با دلاوری، پیروز بود؛ و درون سرزمین ماساگت ها، اردوگاهی برپا کرد. سپس کوروش بخش اندکی از نیروی خود را، برای نگهبانی در اردوگاه برجای گذاشت و با دلاورترین مردان خود، آهنگ جنگ کرد. اندک زمانی پس از حرکت، سِپَرگَپی سِس، پسر تومیریس، با یک سوم نیروی ماساگت ها به اردوگاه کوروش حمله کرد و آن جا را به تصرف خود درآورد. ماساگت ها پس از پیروزی مِی گساری کردند. کوروش بازگشت و به آسانی ماساگت های مست را به اسارت گرفت. سپرگَپی سِس نیز کشته شد. ماساگت ها سرانجام بر سپاه کوروش غلبه یافتند. به دستور تومیریس، سر کوروش را از تنش جدا کرده و در تشتی از خون فروبردند. او گفت: تو که از خونخواری سیر نمی شدی، حال آن قدر خون بخور تا سیراب شوی.

💡 به گفته هرودوت تومیریس خود ارتش ماساگت را وارد جنگ کرد و در نبرد بعدی که با ماساگتها در برابر نیروهای کوروش قرار گرفت، تومیروس پارسیان را شکست داد و بیشتر ارتش آنها را نابود کرد. خود کوروش در این نبرد کشته شد و تومیریس جسد او را یافت، سرش را برید و در کیسه‌ای پر از خون گذاشت و به کوروش گفت: «از خونت بنوش».

💡 هنگامی که کوروش به قصد حمله به ماساگت آغاز به ساختن پلی بر روی رودخانه اوزبوی کرد، تومیریس به او توصیه کرد که از حکومت پادشاهی خود راضی بماند و به او اجازه دهد تا بر پادشاهی خود حکومت کند. حمله اولیه کوروش توسط ماساگتها شکست خورد، پس از آن کوروش یک مهمانی مجلل با مقادیر زیادی شراب در چادرهای اردوگاه خود به عنوان کمین برپا کرد و سپس عقب نشینی کرد.

💡 پس از اینکه تومیریس از مرگ اسپارگاپیس باخبر شد، پیامی خشمگین برای کوروش فرستاد و در آن شراب را که باعث نابودی ارتش و پسرش شده بود، ماده مخدری که مصرف کنندگان آن را چنان دیوانه کرد که کلمات زشت به زبان آوردند نامید. و از او خواست که سرزمینش را ترک کند وگرنه، با سوگند به خورشید، "بیشتر از آن که بتواند بنوشد، به او خون می‌دهد."

💡 سرانجام هم «تاج و تخت طلایی» به کارگردانی رستم عبدراشف به عنوان نمایندهٔ قزاقستان در اسکار ۲۰۲۰ معرفی شد و تومیریس از حضور در این رقابت معتبر جهانی بازماند. به همین دلیل، به نظر می‌رسد تولید این فیلم تاریخی در حالت خوشبینانه با اهداف فرهنگی و در حالت بدبینانه با اهداف سیاسی همراه بوده است.