ستایش و نکوهش اهل کتاب

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] اسلام در ستایش و نکوهش اهل کتاب مراعات انصاف را می نماید.
از ویژگیهای قرآن مراعات انصاف در توصیفها و دسته بندیهاست. به رغم آن که اهل کتاب بر اثر لجاجت، رخدادهایی تلخ از خود در تاریخ اسلام به یادگار گذاشتند قرآن همه آنان را یکسان و همسان نمی شمارد: «لَیسوا سَواءً»، بلکه دسته ای از ایشان را مؤمن خوانده، می ستاید و بیش تر آنان را فاسق دانسته، نکوهش می کند: «قُل یاَهلَ الکِتبِ... واَنَّ اَکثَرَکُم فسِقون». صالحان اهل کتاب به سبب برخورداری از پاره ای صفات نیک مورد ستایش قرار گرفته اند؛ از جمله:
← صفات نیک مورد ستایش
ارشاد العقل السلیم الی مزایا القرآن الکریم، ابی السعود؛ اسباب النزول، واحدی؛ املاء ما من به الرحمن؛ انوار التنزیل و اسرار التأویل، بیضاوی؛ البدایة و النهایه؛ بصائر ذوی التمییز فی لطائف الکتاب العزیز؛ تاریخ جامع ادیان؛ التبیان فی تفسیر القرآن؛ تحریرالاحکام الشرعیة علی مذهب الامامیه؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم؛ تذکرة الفقهاء؛ تفسیر جوامع الجامع؛ تفسیر الصافی؛ تفسیرالعیاشی؛ تفسیر القرآن العظیم، ابن کثیر؛ تفسیر القمی؛ التفسیر الکاشف؛ تفسیر کنزالدقائق و بحر الغرائب؛ تفسیر نمونه؛ تفسیر نورالثقلین؛ جامع البیان عن تأویل آی القرآن؛ الجامع لاحکام القرآن، قرطبی؛ جامع المدارک؛ جامع المقاصد فی شرح القواعد؛ الجزیة و احکامها فی الفقه الاسلامی؛ جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام؛ الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهره؛ حقوق اقلیتها بر اساس قرارداد ذمه؛ دایرة المعارف تشیع؛ زاد المسیر فی علم التفسیر؛ زبدة البیان فی براهین احکام القرآن؛ سیرة النبی (صلی الله علیه وآله وسلم) من القرآن الکریم و السنة الصحیحه؛ شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام؛ الصحیح من سیرة النبی الاعظم (صلی الله علیه وآله وسلم)؛ صیانة القرآن من التحریف؛ طهارت و نجاست اهل کتاب؛ الفقه الاسلامی و ادلته؛ فقه الصادق (علیه السلام)؛ فقه القرآن، راوندی؛ کشف الغطاء عن مبهمات شریعة الغراء؛ کشف اللثام عن قواعد الاحکام؛ لباب النقول فی اسباب النزول؛ لسان العرب؛ المبسوط فی فقه الامامیه؛ مجمع البحرین؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن؛ مجمع الفائدة و البرهان؛ مختلف الشیعة فی احکام الشریعه؛ مستمسک العروة الوثقی؛ مستند العروة الوثقی؛ الملل و النحل؛ منتهی المطلب فی تحقیق المذهب؛ موسوعة الفقهیة المیسره؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ نورالبراهین فی اخبار السادة الطاهرین؛ النهایة فی غریب الحدیث و الاثر.

جمله سازی با ستایش و نکوهش اهل کتاب

با آنکه ستایش و نکوهش در غرب باستان بیشتر به موقعیت‌های شفاهی (خطابه) و در جهان اسلام به موقعیت‌های متنی (شعر) اختصاص داشته، ولی تفاوت چندانی میان اصول ستایش و نکوهش در این دو نظام بلاغی به چشم نمی‌خورد و آنچه دربارهٔ ستایش و نکوهش در جهان اسلام گفته شده، وجوه متفاوت سبک منافرات را در غرب بازنمایی می‌کند.
منافرات در غرب باستان کارکردهای گوناگونی داشته و این کارکردها را از طریق ستایش و نکوهش متحقق می‌ساخته است. دو رویکرد کلی نسبت به این ژانر در غرب باستان وجود دارد؛ نخست رویکرد آموزگاران «رسمی» فن خطابه همچون آناکسیمنس، ارسطو، سیسرون، کوئنتیلی و... و دوم رویکرد سوفسطاییان است که توجه خاصی به سبک منافرات داشته‌اند.